ژوره‌کان
  شۆڕش حاجی: لە هەڵبژاردنی داهاتودا بەخوێنی خۆمان دەنگی هاوڵاتیان دەپارێزین

د.شۆڕش حاجی رایدەگەیەنێت؛ دوای روداوەکانی ئەمدواییە، ئیرادەی گۆڕانکاری پتەوتر بوەو خەڵک رق ئەستورتر بوە بەرامبەر پارتی و یەکێتی، بۆیە لە هەڵبژاردنەکانی داهاتو گۆڕانکاری ریشەیی دەکرێت، دەشڵیت: بەڵێن دەدەین لە هەڵبژاردنی (30/9)دا بە خوێنی خۆمان دەنگی هاوڵاتیان و سندوقەکانی دەنگدان دەپارێزین.

د.شۆڕش حاجی، ئەندامی خانەی راپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕان لەچاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی (کەی ئێن ئێن)، جەخت لەسەر هەڵوێستی بزوتنەوەی گۆڕان دەکاتەوە سەبارەت بە ئەنجامەکانی هەڵبژاردن و دەڵێت: سەرتاپای ئەنجامەکانی هەڵبژاردن رەتدەکەینەوەو یەکێک لە بژاردەکانی داهاتوش بایکۆتکردنی بەغدایە، ئەمە باسێکی جدیەو گفتوگۆی لەبارەوە دەکرێت و جڤاتی نیشتیمانی بڕیاری لەسەر دەدات.

ئاماژەی بەوەکرد، ئەو ساختەکاری و دزینی دەنگەی خەڵک کە یەکێتی و پارتی لە هەڵبژاردن کردیان مانای ئیفلاسی سیاسی و جەماوەری ئەوان دەگەیەنێت و وتی: "ئەوان متمانەیان بە ئەندام و لایەنگرو چەکدارەکانیشیان نییە، بۆیە دەیانەوێ کەسایەتی تاکی کورد تێکبشکێنن و سڵ لە هیچ شتێک ناکەنەوە، بەڵام ئێمە دەمانەوێ کەسایەتی تاکی کورد بگەڕێنینەوەو بەهێزی بکەین، ئێمە ئەم هەرێمە بەهی خۆمان دەزانین و دواڕۆژ ئێمە حوکمی ئێرە دەکەین".

هەروەک پێیوایە، کاتێک لەم هەرێمە یاساو رێسا نەبێ و یاسا سەروەر نەبێ ئەم کوردستانە دەبێتە جەنگەڵستان، لە جەنگەڵستانیشدا مرۆڤ مافی خۆیەتی بیر لە هەر شێوازێکی بەرگریکردن لە خۆی بکاتەوە.

دەقی دیمانەکە
پێشکەشکردنی/ دابان محەمەد

* چەند رۆژێک بەسەر هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەراندا تێپەڕیوە، ئێوە ناوتان لێنا دزینی دەنگی ئیرادەی خەڵک و تەزویر، ئەوەی رویدا چی بو؟

د. شۆڕش حاجی: ئەوەی رویدا ئیفلاسی سیاسی و جەماوەری پارتی و یەکێتی بو، کە بۆیان دەرکەوت ئیرادەی خەڵک لەگەڵ گۆڕانکارییە، لەگەڵ ناردنی نوێنەری راستەقینەی خەڵکە بۆ بەغدا، کاتێک ئەوان بڕوایان بە ئەندام و لایەنگرو چەکدارەکانی خۆشیان نەبو کە دەنگیان بدەنێ، چونکە ئەم ئیرادەی گۆڕانکارییە لەناو خەڵک باو بو، هەمو ئاماژەکان بەرەو ئەوە دەڕۆیشت کە خەڵک ئەمجارە نوێنەری راستەقینەی خۆی دەنێرێت بۆ بەغدا، نەک ئەوانەی دەچن لە بەغدا بەس بە دوای پۆست و پلەو ئیمتیازاتەوەن بۆ خۆیان بنەماڵەو حیزبەکانیان، دەستیان کرد بە تەزویرێکی رێکخراو و لە رادەبەدەر بە دەستکاریکردنی سیستەمی ئەلیکترۆنی دەنگدانەکە، بە پێشێلکردنی رێنمایی و یاساکانی کۆمسیۆنی هەڵبژاردن، خەڵک (10) و (15) دەنگی داوە بەبێ ئەوەی پەنجەمۆرەکەی تۆمار بکرێ، بەڵام ئەوەی کرا سەرکەوتنێکی گەورەی خەڵک بو، بەڵام لەسەر کاغەز دزینی خەڵک بو.

 

ساختەکارییەکان نیشانەی ئیفلاسی سیاسی جەماوەری پارتی و یەکێتیە

 

* زۆر کەس پێیوایە ئەوەی بەسەر بزوتنەوەی گۆڕان دا هاتوە بە تایبەتی لە دوای مەرگی رەوانشاد کاک نەوشیروان، ئەم بزوتنەوەیە شایستەی ئەمە بوە، واتە چەندین هۆکاری تر ئەگێڕنەوە بۆ ئەوەی کە دەنگەکانی ئەم بزوتنەوەیە دابەزێت، بەدیوێکی دیکەشدا ئەم هێزانە هەمی یەکەمیان بۆ لێدان لە بزوتنەوەی گۆڕان لێدانە ئیرادەی ئەو خەڵکانەی پاڵپشتن بۆ سەرخستنی ئەم بزوتنەوەیە؟

د. شۆڕش حاجی: نەخێر، بەپێچەوانەوە پێموایە لە دوای نەمانی کاک نەوشیروانیش ئیرادەی خەڵک بەهێزتر بوە، ئیرادەی خەڵک بۆ گۆڕانکاری پتەوتر بوە، خەڵک بڕیاری یەکلاکەرەوەی خۆیدا بو کە ئەم دەسەڵاتە لە دوای (16)ی ئۆکتۆبەرو چۆڵکردنی شەنگال و شکستی ریفراندۆم و بڕینی قوتی خەڵک و لێدان لە مامۆستاو سوتاندنی ریشی مامۆستای ئاینی ئیرادەی خەڵک ئەوە بو کە گۆڕانکاری بکرێت، ئەم ئیرادەیە بەردەوامەو هەیە، تەنیا شتێک کە کرابێت ساختەکاری دزینی دەنگی هاوڵاتیانە، بە پێچەوانەوە ئەم هەڵبژاردنە سەرکەوتنێکی گەورە بۆ خەڵک هەروەها لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوش دەیبینن کە چۆن ئێمە دەتوانین بەم ئیرادە بەردەوامەی خەڵک گۆڕانکاری ریشەیی لە سیستەمی حوکمڕانی هەرێمی کوردستانی عێراق بکەین.

دوای هەمو ئەو نەهامەتیانەی ئەم دەسەڵاتە بەسەر خەڵکدا هێنایان، خەڵک توڕەیی خۆی دەربڕی، خەڵک لە چوار ساڵ یەکجار بۆ یەک سات بە ئازادی دەچێتە سەر سندوقەکانی دەنگدان و دەنگ دەدات بەو ئیرادەیەی کە خۆی بڕوای پێیەتی، پارتی و یەکێتی ئەوەشیان بە خەڵک رەوا نەبینی و ویستیان ئیرادەی خەڵک بشکێنن، بەڵام تەنیا توانیویانە دەنگەکانی ئەوان بدزن و نەیانتوانیوە ئیرادەی خەڵک بشکێنن.

* لەگەڵ دزینی دەنگەکاندا ئەە شەوەش روداوێک لە گردی زەرگەتە رویدا، واتە لەگەڵ دزینی دەنگەکان، جۆرێک لە لێدان لە گردەکە هەبو، ئەمەیان خوێندنەوەی چی بۆ دەکرێت؟ بە تایبەتی خەڵکێکی زۆر پێیوایە ئەم بزوتنەوەیە ناتوانێت بەرگری لە خۆی بکات؟

د.شۆڕش حاجی: نا.. ئەگەر باس لە هێزی چەکدارو چەند دۆشکەیەک لەسەر چەند میکزەمینییەک بکەین، بەشی زۆری خەڵکی کوردستان باش لە بیریەتی لە دوای شەڕی کوەیت و لە دوای ئەنفالەکان، عێراق (11) فەیلەق سوپای هەبو، لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پڕچەک بو، سەدام خاوەنی چەندین دەزگای هەواڵگری جیا جیا بو لەسەر خەڵک، بەڵام کاتێک ئیرادەی خەڵک ئەوە بو کە دەبێت گۆڕانکاری بکرێت و دەبێت ئەم رژێمە لە کوردستان پاکبکرێتەوە، لە ماوەی دو هەفتەدا لە راپەڕینی بەهاری (1991) هەمو شارەکانی کوردستانیان لە رژێم پاککردەوە.

 

ئەم هەرێمە بەهی خۆمان دەزانین و دواڕۆژ ئێمە حوکمی ئێرە دەکەین

 

بەڵام بەوەی چەند کەسێک یان چەند چەکدارێک و بێت چەند گوللەیەک بە گردی زەرگەتەو مەکۆی سەرەکی گۆڕانەوە بنێت، ئەمە نەک ئیرادەی گۆڕان ناشکێنێت، بەڵکو خەڵکی گۆڕان سورترو شێلگیرتر دەکات لەسەر بەردەوام بون بەو ئیرادەیە، بەڵام کاتێک دەبینی ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی یەکێتی بەچەک و چەکدارو ئۆتۆمبێلی وەزارەتی پێشمەرگە و حکومەتی هەرێم دێت لە خۆڕایی پەلاماری مەکۆی سەرەکی گۆڕان دەدات و نە حیزبەکە کە یەکێتیە و تاکەکەسێکیشیان ئیدانەی ئەو پەلامارەیان نەکرد، نە حکومەتی هەرێم و وەزارەتی پێشمەرگە ئیدانەیان کرد، نە تاوانبارەکانیان رادەستی دادگا کرد، لەوەیە خەڵک وا دەزانێ ئەمە بۆ شکاندنی شکۆی بزوتنەوەی گۆڕانە، کە پێموایە بەم کارەیان زیاتر لە ناو خەڵک ناشیرین بون، زیاتر ریسوا بون، خەڵکی گۆڕانیان وا لێکرد کە بە ئیرادەیەکی بەهێزترەوە پشتیوانی لە رێبازو بەرنامەی گۆڕان بکات، باشترین بەڵگەش ئەوەیە ئەگەر ئەو شەوە ئێمە لێگەڕاباین، لایەنگرانی گۆڕان پەلاماری هەمو بارەگای یەکێتی و پارتیان دەدا، بەڵام ئێمە وەک بزوتنەوەی گۆڕان لە خاڵی بەهێزیەوە ئەوە دەکەین، بەڵام ئەوان لە لاوازی و دۆڕانیان ئەوەیان کرد، ئێمە بوین نەمانهێشت خەڵک بچێت ئەوە بکات، چونکە ئەم هەرێمە بە هی خۆمان و خەڵکی کوردستانی دەزانین، دەشزانین دواڕۆژی ئەم هەرێمە هەر دەبێت ئەو پەیامانەی بزوتنەوەی گۆڕان تیایدا بچەسپێت و بزوتنەوەی گۆڕان حوکمی ئەم هەرێمە بکات، ئێمە لەم سۆنگەیەوە بەرپرسیارانە مامەڵەمان کردو نەماهێشت ئەوە روبدات کە خەڵکە توڕەکان ویستیان بیکەن.

* لە دوای ئەو روداوەوە باس لە دروستکردنی هێزی چەکدار لەلایەن گۆڕانەوە دەکرێت، ئایا تائێستاش لای بزوتنەوەی گۆڕان شاڕێگای گۆڕانکاری خەباتی مەدەنی و پەرلەمانییە؟

د.شۆڕش حاجی: بەڵێ تا ئەم ساتەوەختەش شاڕێگای گۆڕانکاری لای بزوتنەوەی گۆڕان کە یەکێکە لە بنچینەکانی بزوتنەوەی گۆڕان خەباتی مەدەنی و پەرلەمانییە، بەڵام لە دوای روداوەکانی (12)ی مانگ، هێزێکی سیاسی، ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی حیزبێک بە چەک و چەکداری وەزارەتی پێشمەرگە پەلاماری مەکۆی سەرەکی گۆڕان بدات و هیچ ئیجرائاتێکی بەرامبەر نەکرێت، ئیتر خەڵکی کوردستان ئەم کوردستانە بە جەنگەڵستان دەزان، لە جەنگەڵدا سروشتی مرۆڤ وایە کاتێک لە جەنگەڵ بژی و روبەڕوی کۆمەڵێک مەترسی و هەڕەشە ببیتەوە، ئیتر بیر لە هەمو شێوازێکی بەرگریکردن لە خۆت و ماڵ و مناڵ و شوێنی ژینگەکەی خۆت دەکەیتەوە، ئەم باسوخواسەش کە دەکرێت لەو سۆنگەیەوەیە کە خەڵک تەماشا بکات لێرە رێساو یاساو دادگا نەبێت و یاسا سەروەر نەبێت، ئیتر خەڵک مافی خۆیەتی بیر لە هەمو بژاردەیەک بکاتەوە بۆ بەرگریکردن لە خۆی، ئێمەش وەک بزوتنەوەی گۆڕان شاڕێی گۆڕانکاری خەباتی مەدەنی و پەرلەمانییە، بەڵام هاوڵاتیانی کوردستان و دەنگدەران دڵنیا دەکەینەوە کە بزوتنەوەی گۆڕان دەتوانێت بەرگریی لە خۆی و خەڵک و دەنگی خەڵکیش بکات، بەڵام بە چەکی دۆشکەو میکزەمینی ئەوانەی بڕیار بو لە کەرکوک بەرگری لە خاکی کوردستان پێ بکەن بەوە نا،  ئێمە بە خەڵکی کوردستان چونکە ئێمە پێمانوایە گەورەترین و بەهێزترین چەکێک کە بەدەستی بزوتنەوەی گۆڕانەوە بێت، خەڵک و هاوڵاتیانی کوردستان و دەنگدەرانی بزوتنەوەی گۆڕانن، ئەم هێزە لە هەمو هێزێکی تر گەورەترەو ئیرادەی ئەو خەڵکە چۆک بەهەمو خاوەن چەک و هێزێک دەدات، وەک وتم راپەڕینی ساڵی (1991) باشترین بەڵگەیە، ئیرادەی خەڵکە گەورەترین خاوەن چەک چۆک پێ دەدات.

 

کاتێک شوێنێک بوە جەنگەڵستان مرۆڤ مافی خۆیەتی بیر لەهەر شێوازێکی بەرگریکردن لە خۆی بکاتەوە 

* لە دوای ئەم ساختەکارییەوە کەشوهەوای گفتوگۆیەک هاتوەتە ئاراوە کە بزوتنەوەی گۆڕان چ هەڵوێستێکی دەبێت، زۆرکەسیش پێیوایە کە دەبێت ئەم بزوتنەوەیە هەڵوێستێکی جدی هەبێت و بایکۆتی بەغدا بکات، ئێوە راتان لەسەر ئەمە چیە؟

د.شۆڕش حاجی: بێگومان دوا بڕیار لای ئێمە وەک بزوتنەوەی گۆڕان لە جڤاتی نیشتیمانی دەدرێت، لەم یەک دو رۆژەدا جڤاتی نیشتیمانی کۆدەبێتەوە بۆ ئەوەی دوا بڕیاری خۆی بدات، بەڵام شەش لایەنە سیاسییەکە لە هەولێر کۆبونەوە بەیانێکیان دەرکرد، سەرتاپای ئەنجامەکانی هەڵبژاردنیان رەتکردەوەو وتویانە کە دەبێت هەڵبژاردن دوبارە بکرێتەوە ئەگەر هەڵبژاردن دوبارە نەبێتەوە، یەکێک لە بژاردەکان بایکۆت کردنی پرۆسەی سیاسیە لە بەغدا، ئەم باسە باسێکی جدیە لە ناو بزوتنەوەی گۆڕان، زۆربەی زۆری دەنگدەر و هەڵسوڕاوانی گۆڕان بە جڤاتی نیشتیمانیشەوە تائێستا لەسەر ئەو بۆچونەن، بەڵام دوا بڕیار لە جڤاتی نیشتیمانی دەدرێت، بەڵام ئێمە هەڵسوڕاوان و دەنگدەران و هاوڵاتیانی کوردستان دڵنیا دەکەینەوە، پلەو پۆست لای ئێمە مەبەست نیە، ئێمە هەر کات بزاین سەرکەوتنی ئیرادەی میلەتەکەمان بۆ بەرگریکردن لە مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان بەوە دەبێت کە ئێمە لە بەغدا نەبین، ئێمە ناچینە بەغداو بایکۆت دەکەین، چون یان نەچونی لایەنەکان کە ئێستا باس لەوە دەکەن با هەمومان بچینە بەغدا، ئەوان بۆ یەکڕیزی کورد و بەرگریکردن لە مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان ناچن، پارتی و یەکێتی بۆ دابەشکردنی پۆست و ئیمتیازاتەکانی بەغدا دەچن، چونکە  ئەزمونێکی زۆر رون لەبەردەم خەڵکی کوردستانە، ئەوان لە بەغدا سەرۆک کۆمارو سوپاسالارو جێگری سەرۆکی پەرلەمان و زۆرترین پۆستەکانی بەغدا لەبەردەستی ئەوان بو، نەیانتوانی بە تاکە یەک یاساش هێزی پێشمەرگە رێکبخەن و شکۆ بۆ هێزی پێشمەرگە بگێڕنەوەو بژێوی پێشمەرگە چاک بکەن، نەیانتوانی یەک بست لە خاکی کوردستان کە لە دەستور بە جێناکۆک ناونراوە، بگێڕنەوە بۆ سەر کوردستان، ئەوان ناچن بۆ بەغدا بۆ بەرگری کردن لە مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان، ئەوان دەچن بۆ بەغدا بۆ پلەو پۆست، بەڵام ئێمە ناچین بۆ پلەو پۆست.

* سەبارەت بەم تەزویرە ئێستا چەند لایەنێکی سیاسی کۆبونەتەوە، بەهۆی ئەوەی دەنگەکانیان دزراوە، ئەم لایەنە سیاسیانە لە پرۆژەیاندا هەیە بۆ داهاتوش لە هەرێمی کوردستان ئەم کۆبونەوەوەیان هەبێت، بە تایبەتی بۆ پەرلەمانی کوردستان؟

د.شۆڕش حاجی: سروشتی مرۆڤ وایە، چەند کەسێک هەمان موعاناتیان هەبێت و هەمان غەدریان لێ بکرێ لەلایەن هەمان دەسەڵات و هێزەوە، جۆرێک لە سۆز بەرامبەر یەکتر پەیدا دەکەن، ئێمە لەگەڵ ئەو شەش لایەنە لەگەڵ هەندێکیان هەر کاری ئۆپۆزسیۆنی بەیەکەوەیی و پڕۆژەی بە یەکەوەییمان لە پەرلەمانی کوردستان هەبوەو بەرنامەی سیاسی هاوبەشمان هەبوە، بە تایبەتی برایانی کۆمەڵی ئیسلامی و یەکگرتوی ئیسلامی کوردستان، لەگەڵ برایانی بزوتنەوەی ئیسلامی و حیزبی شیوعی کوردستان و هاوپەیمانی بۆ دادپەروەری و دیموکراسی شتی هاوبەشمان هەیە، بۆ نمونە لیستی نیشتمان لە کەرکوک لە نێوان ئێمەو کۆمەڵ و هاوپەیمانی پێکهێنرابو، لەگەڵ بزوتنەوەی ئیسلامی لە پرۆژە یاسای هەمواری یاسای سەرۆکایەتی هەرێم پێکەوە بوین، لەگەڵ حیزبی شیوعی لەسەر هەمان شت بەیەکەوە بوین، بۆچونی وەک یەک و لەیەک نزیکمان هەبوە، ئەمجارەیان ئەمە بەڵگەیەکی ترە لەسەر ئەوەی کە ئەو رێگایەی ئێمە گرتومانەتەبەر بۆ چاکسازی و گۆڕانکاری و ناردنی نوێنەری راستەقینەی خەڵک بۆ بەغدا روبەڕوی رێگرییەکانی بەردەم یەکێتی و پارتی بوەتەوە، بۆیە پێموایە ئەو شەش لایەنە بەیەکەوە دەمێننەوە و بڕیاری وەک یەکیش دەدەن لە بایکۆت کردنی پرۆسەی سیاسی لە بەغدا یان چون بۆ بەغدا، ئەم کارە هاوبەشە بەیەکەوەییە رێگەخۆشکەر دەبێت بۆ ئەوەی لە داهاتودا لە هەڵبژاردنەکانی (30/9) ئێمە نەک بە تەنیا بەشداری لە هەڵبژاردن بکەین رەنگە شێوازێک لە لیستی هاوبەش مەرج نیە هەر شەشمان بەیەکەوەبین ، یانی ئەمە یەکێکە لە ئەگەرەکان، چونکە بۆ هەمو لایەنەکان زۆر راشکاوانە بۆمان دەرکەوتوە، کە پارتی و یەکێتی مەبەستیان دزینی دەنگ و ئیرادەی خەڵک و شکاندنی کەسایەتی تاکی کوردە، بەڵام ئەو هێزو لایەنانە سیاسیانەی کە ئێستا بەیەکەوەین بە پێچەوانەی ئەوان بەرنامەمان دروستکردنی تاکی کوردو گۆڕانکاری ریشەیی لە سیستەمی حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستاندا، بۆیە ئومێدم زۆرە کە ئەو خاڵە هاوبەشانەی نێوان ئێمەو ئەو لایەنە سیاسیانە وا بکات، کاری بەیەکەوەییمان هەبێت لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوی کوردستان.

* لە کاتی روداوەکان، لە عێراق و بەتایبەتی هەرێمی کوردستان ماراسۆنی چەند هێزو وڵاتێک دەستپێدەکات، بۆ نمونە هەمیشە ناوی قاسمی سلێمانی و برێت مەکگۆرک وەک نوێنەرانی ئێران و ئەمەریکا دەهێنرێت بە تایبەتی بەمدواییانە لەدوای دەرچونی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانەوە.

د.شۆڕش حاجی: ئێمە لە سەرەتای دروست بونی بزوتنەوەی گۆڕانەوە، یەکێک لە بنچینەکانی ئێمە ئەوە بوە جارێ پەیوەندی لەگەڵ وڵاتە ئیقلیمییەکان دەبێت لە رێگای فەرمی و حکومەتەوە بێت، ئێمە هەمیشە باسی ئەوەمان کردوە، کە دەبێت دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان بە نیشتیمانی بکەین، یەکێک لەو دامەزراوانە پەیوەندییەکانە، پەیوەندیە نێودەوڵەتی و ئیقلیمییەکانە، ئێمە وەک بزوتنەوەی گۆڕان نەمانویستوە بە تەنیا خۆمان لەگەڵ ئێران یا تورکیاو هێزەکانی دەوروبەر پەیوەندیمان هەبێت، ئەو پەیوەندیە دەبێت لە رێگای فەرمی و حکومەتەوە بکرێت بۆ بەرژەوەندی و پاراستنی خەڵکی کوردستان بێت، ئەوکاتە یاساو رێسا هەیە لە نێوان دەوڵەتان و ئەو وڵاتانەی نزیک و هاوسێی یەکن، بۆ ئەوەی کە هەریەکە بە چ ئەرکێکی خۆی هەستێت، ئێران یەکێکە لەو وڵاتانەی کە وەک وتم دەبێت پەیوەندییەکانی حکومەتی هەرێم لەگەڵ ئێران بۆ بەرژەوەندی خەڵکی کوردستان و بەرژەوەندییەکانی خەڵک بێت، ئەمەریکاش یەکێکە لە گەورەترین زلهێزەکان لە جیهاندا، ئێمە دیسان دەمانەوێت پەیوەندی حیزب نەبێت لەگەڵ ئەمەریکا، بەڵکو پەیوەندی حکومەتی هەرێمی کوردستان هەبێت لەگەڵ ئەمەریکاو چی لە بەرژەوەندی خەڵکی کوردستان بێت ئەوە بکەین، بەڵام لەوەدا نە ئێران نە ئەمەریکا گلەییەکی وایان لێ ناکرێت کە لەکاتێکدا وادا دێنە عێراق و کوردستان، ئەوان دەیانەوێ لە عێراق و کوردستان شتێک بچەسپێت کە لەبەرژەوەندی خۆیان بێت، واتە ئێران کە لێرەیە دەیەوێت حکومەتی ئایندەی عێراق بەشێوەیەک دابڕێژرێت پەیوەندی هێزو لایەنە سیاسیەکان لە بەغدا بە شێوەیەک بێت کە قازانجی بۆ بەرژەوەندی ستراتیژی خۆیان هەبێت و زیان لەو بەرژەوەندییە نەدات، ئەمەریکاش بەهەمان شێوە، بەڵام ئێمە وەک بزوتنەوەی گۆڕان هێزێکی سەربەخۆین و تەنیا شتێک کە بیری لێبکەینەوە بەرژەوەندی خەڵکی کوردستانە، چی لە بەرژەوەندی خەڵکی کوردستان و پاراستنی ئاسایش و ئەمنیەت و بەرەو پێشبردنی ئەم ئەزمونەمان بێت ئێمە ئەوە دەکەین، مەرج نیە کە قاسم سلێمانی بێت بۆ ئێرە یان برێت مەکگۆرک بێت ئەوەی ئەو دەیەوێ ئێمە یەکسەر بڵێین فەرمو، چونکە ئێمە کرێگرتەی ئەوانین، ئێمە رێز لە ئیرادەی ئەوان و بەرژەوەندیان دەگرین، بەڵام چی بۆ بەرژەوەندی میلەتەکەمان بێت ئێمە ئەوە دەکەین.

 

ئێمە براوەو سەرکەوتوین، بەڵام ئەوان تەنها لەسەر کاغەز ژمارەیان زیاترە

 

* ئێستا لە بەغدا گفتوگۆ لەسەر پێکهێنانی کابینەی داهاتوی حکومەتی عێراق گەرمە، پارتی دیموکراتی کوردستان و بە دیاریکراوی مەسعود بارزانیش لەناو ئەو هاوکێشەیەدایە، ئێوە ئەمە چۆن دەخوێننەوە؟

د.شۆڕش حاجی: پارتی و یەکێتی چونکە دو حیزبن تەنیا شتێک کە بیری لێ بکەنەوە مانەوەی خۆیان و  بەرژەوەندی شەخسی و حیزبی و بنەماڵەیی خۆیانە لە هیچ شتێک سڵ ناکەنەوە، بەلای ئەوانەوە هەر زۆر ئاساییە وەک ئەوەی هەر روینەدابێت کە لەسەر تەلەفیزیۆن دەیانوت بەغدا دەبێتە دراوسێیەکی باش بۆ ئێمە ئەگەر ئەوان بیانەوێ، دواییش بە راکردن دەچن بۆ بەغدا و ئامادەن لەگەڵ هەمان حکومەت و هەمان ئەو کەسەی کە پەلاماری کەرکوکی داوە کە ئێستا کاندیدە بۆ ئەوەی ببێت بە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران دەچن پشتیوانی لەو دەکەن، هەمان ئەو هێزو لەشکرەی کە پەلاماری کوردستانیدا ئێستا دەچن لەگەڵ ئەوان گفتوگۆ دەکەن، پارتی و یەکێتی بۆ مانەوەی خۆیان سڵ لە هیچ شتێک ناکەنەوە، رابردوش دیارە لە پەلکێشکردنی هێزی داگیرکەری بەعس و تورکیاو هێزەکانی ئێران بۆ کوردستان تەنیا بۆ مانەوەی خۆیان و بەهێزکردنی پێگەی خۆیان، بەڵام دڵنیام لەوەی کە خەڵکی کوردستان ئەمە قبوڵ ناکات و بڕیاری خۆی داوە کە دەبێت ئەم دەسەڵاتەی کە تەنیا شتێک بیری لێ بکاتەوە بەرژەوەندی خۆیەتی، تەنیا شتێک کە بەلای ئەوەوە مەبەست نەبێت داواکاری و ئیرادەی خەڵکە، ئەم دەسەڵاتە دەگۆڕن.

* باسمان لە خەباتی مەدەنی و پەرلەمانی کرد وەک شاڕێگای گۆڕانکاری لای بزوتنەوەی گۆڕان، بەڵام بۆچونی جیاواز هەیە لەسەر ئەوەی کە تائێستا ئەمە شاڕێگە بێت، بە تایبەتی لە دوای ئەم ساختەکارییەوە خەڵک باس لەوە دەکات کە ئەوان هەمو جارێک بڕۆن دەنگ بدەن و ئەم شێوازە لە دزینی تێدا بێت ئیتر خەڵک بۆچی خۆی ماندو بکات؟

د.شۆڕش حاجی: بێگومان ئەم دەنگەش هەیە، بەڵام لە ماوەی چەند رۆژی رابردو ئێمە سەدان کەسمان بینیوەو سەدان کەسیش پەیوەندی پێوە کردوین خۆم سەدان کەسم بینیوەو برادەرانی جڤاتیش بەهەمان شێوە، زۆر لەوە زیاتر لەو رێژەیەی کە گوایە نائومێدن بە هەڵبژاردنەکانی داهاتو، رێژەیەکی زۆر لەوە زیاتر بڕیاری داوە ئەمجارە شێلگیرانەتر لە جاران بچێتە سەر سندوقەکانی دەنگدان و ئەوانەی تائێستاش دەنگیان بە پارتی و یەکێتی دابێت ئەوانە دەڵێن ئێمە جارێکی تر دەنگ بەوان نادەینەوە، چونکە یەکێتی و پارتی دەیانەوێ کەسایەتی تاکی کورد بشکێنن، ئێمە دەمانەوێ کەسایەتی تاکی کورد بەهێز بکەین، ئەوان دەیانەوێ تاکی کورد ترسنۆک بێت و درۆزن بێت بەوەی لە دەنگداندا دەنگ بەپێی ئیرادەی خۆی نەدات، دەیانەوێ تاکی کورد ترسنۆک بێت بەوەی هەڕەشەی لێ دەکەن ئەگەر رای خۆی لەسەر کارتی دەنگدان بەپێی ئیرادەی خۆی بدات نانبڕاو و لێپرسینەوەی لەگەڵ دەکەن و دوری دەخەنەوە، بەڵام ئێمە تاکی بە پێچەوانەی ئەوانەوە دروست دەکەین ئێمە دەمانەوێ تاکی کورد ئازادو راستگۆ بێت، کەسایەتی بۆ تاکی کورد بگەڕێنینەوەو بەهێزی بکەین.

 

خەڵک رق ئەستورتر بوە بەرامبەر پارتی و یەکێتی و لە هەڵبژاردنی داهاتو گۆڕانکاری ریشەیی دەکرێت

 

 دڵنیام لەوەی کە خەڵکی کوردستان بڕیاری خۆی داوەو دەشزانن ئێمە سەرکەوت بوین لەم هەڵبژاردنانە، لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوش بە تایبەتی لە (30/9) خەڵک بە تین و تەوژمی زیاترو بە رق ئەستورییەکی زیاتر لە یەکێتی و پارتی دەچنە سەر سندوقەکانی دەنگدان، ئێمە لەم مینبەرەی ئێوەوە بە خەڵکی کوردستان رادەگەیەنین کە بە خوێنی خۆشمان بێت ئەمجارە دەنگەکانی هاوڵاتیان و سندوقەکانی دەنگدان لە هەرێمی کوردستان دەپارێزین.

* پاراستنی ئەو سندوقانە تەنها بە قسەیە، چ دڵنیاییەک دەدەن بە خەڵک؟

د.شۆڕش حاجی: ئەوکاتە وردەکاریی ئەوەش باس دەکەین، بەڵام من دڵنیات دەکەمەوە، هاوڵاتیان و دەنگدەرانی گۆڕان و دەنگدەرانی هێزو لایەنە سیاسییە نیشتیمانییەکانی تریش دڵنیا دەکەینەوە کە لە هەڵبژاردنی (30/9) هەمو ئەو رێکارانە هەمو ئەو شتانە بیری لێ دەکەینەوە کە ئەگەری ئەوەی هەیە ئەوان بتوانن ئیرادەی خەڵک و دەنگی خەڵک بدزن، هەمو ئەو رێکارانە دەگرینەبەر بۆ ئەوەی دڵنیایی بدەین بە خەڵکی کوردستان کە ئێمە لە (30/9)دا دەنگەکانی ئەوان و سندوقەکانی دەنگدان دەپارێزین.

24/05/2018
زیاتر...
په‌ڕه‌یله‌ 50
ژماره‌ی بابه‌ت