ژوره‌کان
  (25)ی تەمموز؛ وەرچەرخانێکی مێژویی لە کوردستان
(25)ی تەمموزی (2009)، وەرچەرخانێکی گرنگی مێژویی بو لەسەر ئاستی گۆڕەپانی سیاسی لە هەرێمی کوردستان، ئەوەش بەهۆی دروستبونی یەکەم بزوتنەوەی ئۆپۆزسیۆنی جەماوەری لەژێر ناوی (بزوتنەوەی گۆڕان)دا، گۆڕان بزوتنەوەیەکی جەماوەریی و رێکخراوێکی سیاسی بو کە لەسەر بنەمای خەباتی مەدەنی و هەوڵدان بۆ چەسپاندنی بنەماکانی دیموکراسی هاتە ئاراوە.

بزوتنەوەی گۆڕان لە سەرەتای دروستبونییەوە مۆدێلێكی نوێی كاری رێكخراوەیی‌ و سیاسی هێنایە كایەوە، یەكێك لەو خاڵانەی مۆدێلی گۆڕانی جیاکردەوە لەمۆدێلی حیزبەکانی دیکە بریتی بو لە پەیکەری رێکخراوەی و پرسی بڕیاردان لەناو گۆڕاندا. لەناو حیزبەكانی دیكەدا بڕیار لە دەستی كەسێك یان گروپێك یاخود بنەماڵەیەكدایە، گۆڕان كۆتایی بەم شێوازە هێناوە و لە ماوەی تەمەنیدا سەرجەم بڕیارەكانی ئەم بزوتنەوەیە بە كۆدەنگ یاخود بە دەستەجەمیعی دراون.

دەربارەی پێکهاتەو فۆرم و هەرەمی حیزبی بزوتنەوەی گۆڕان رەوانشاد (نه‌وشیروان مستەفا) دامەزرێنەر و یەکەمین رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان دەڵێت "ئێمه‌ به‌ هیچ جۆرێك ئه‌زمونی‌ حیزبه‌ ستالینییه‌كان دوباره‌ ناكه‌ینه‌وه‌، حیزبی‌ هه‌ره‌می‌ دروستناكه‌ین‌و به‌ نیازنین لاسایی‌ ئه‌و حیزبه‌ ته‌قلیدیانه‌ بكه‌ینه‌وه‌ كه‌ له‌ كوردستاندا حیزبایه‌تیان كردوه‌ به‌ سه‌رچاوه‌ی‌ ژیان بۆ موچه‌خۆر‌و كردویانه‌ به‌ ئامرازێك بۆ ئه‌وه‌ی‌ خه‌ڵك ناچاربكه‌ن له‌گه‌ڵیاندابێت. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ به‌سه‌رچوه‌ كه‌ تۆ هه‌وڵبده‌یت له‌سه‌ر شێوه‌ی‌ سوپایه‌ك حیزبێكی‌ سیاسیی‌ دروستبكه‌یت له‌ هه‌مو كون‌و قوژبن‌و كۆڵانێكدا باره‌گات هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی‌ كۆنتڕۆڵی‌ كۆمه‌ڵگه‌ بكه‌ی‌‌و له‌و رێگه‌یه‌وه‌ له‌شكرێك له‌ موچه‌خۆری‌ بێئیش له‌ناو باره‌گاكانی‌ خۆتدا كۆبكه‌یته‌وه‌ ئێمه‌ ئه‌و ئه‌زمونه‌ دوباره‌ ناكه‌ینه‌وه".

ئامادەکردنی: گەیلان عەباس
ناوی رێکخراوەکە: بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان
پێناسه‌كه‌ی‌: رێكخراوێكی سیاسی خاوه‌ن كه‌سایه‌تی مەعنەوییە؛ لە کۆبونەوەی ئاره‌زومه‌ندانه‌ی ئەو هاوڵاتیانە پێکدێ کە لەدەوری بەرنامەی سیاسی و دەستوری ناوخۆی بزوتنەوەی گۆڕان کۆبونەتەوە.

دروشمی بزوتنەوەکە: گۆڕان
لۆگۆكه‌ی: بازنه‌یه‌كه‌ به‌ڕه‌نگی نیلی؛ له‌ناوه‌ڕاستیدا وێنه‌ی مۆمێكی سپی هه‌یه‌؛ كه‌ ئاگرێكی به‌ هه‌ردو ره‌نگی زه‌رد و نارنجی له‌سه‌ره‌ و له‌ژێریدا ناوی بزوتنه‌وه‌كه‌ به‌ هه‌ردو ره‌نگی نارنجی و سپی و ‌به‌ پیتەکانی كوردی و عه‌ره‌بی و ئینگلیزی نوسراوە گۆڕان.

شوێنی چالاکی: هه‌رێمی کوردستان، عێراقی فیدڕاڵ و هه‌رجێیه‌ک کە هاوڵاتیانی کوردستانی لێبێ. لەئێستادا، مەکۆی سه‌ره‌کی بزوتنەوەی گۆڕان له‌ شاری سلێمانیه‌.

مێژو: بزوتنەوەی گۆڕان، وەک قەوارەیەکی سیاسی و لیستێک بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، مێژوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ مانگی چواری ساڵی (2009)، بەدیاریکراوی رۆژی 11/4/2009 کاتێک نەوشیروان مستەفا لە دیدارێکدا لەگەڵ رۆژنامەی "الشرق الاوسط"ی لەندەنی ژمارە (11092) ئاشکرایکرد، کە رێبەرایەتی لیستێکی تایبەت دەکات، جیاواز لەلیستی حیزبەکانی تری کوردستان، بۆ هەڵبژاردنەکانی پەرلەمان.

قەوارەی سیاسی: رۆژی 28/4/2009 کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق بە نوسراوی ژمارە (159) لیستی گۆڕانی وەک قەوارەیەکی سیاسی فەرمی لە هەرێمی کوردستان ناساند. بۆ بەشداریکردنیش لەهەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان رۆژی 27/8/2009 بە نوسراوی ژمارە (32) لیستی گۆڕانی وەک قەوارەیەکی سیاسی فەرمی لەسەر ئاستی عێراق ناساند.

بزوتنەوەی سیاسی: مێژوی مۆڵەتی بزوتنەوەی گۆڕان وەک رێکخراوێکی سیاسی دەگەڕێتەوە بۆ 31/5/2010 کاتێک لە وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە نوسراوی ژمارە (13382) مۆڵەتی فەرمی وەرگرت.

پێگەی سیاسی و پەرلەمانی گۆڕان لە رابردودا
لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان ساڵی (2009) لیستی گۆڕان (25) کورسی پەرلەمانی لەکۆی (111) کورسی بەدەستهێنا، وەک دوەم فراکسیۆنی پەرلەمان بوە گەورەترین هێزی ئۆپۆزیسیۆن لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان. لە هەڵبژاردنی (21ی ئەیلولی 2013)شدا، توانی متمانەی زیاتر لە (475) هەزار دەنگدەر بەدەستبهێنێت و (24) کورسی پەرلەمانی مسۆگەر بکات و ببێتە هێزی دوەم.

لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ساڵی (2010)  لیستی گۆڕان وەک دوەم گەورەترین هێزی سیاسی هەرێم دەرکەوت، لەسەر ئاستی عێراق (487.181) دەنگی بەدەستهێناو هەشت کورسی ئەنجومەنی نوێنەرانی بەدەستهێناو بوە پێنجەم فراکسیۆنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق. لە هەڵبژاردنی (30) نیسانی (2014)ی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بزوتنەوەی گۆڕان (347779) دەنگی بەدەستهێناو ژمارەی کورسییەکانیشی لە پەرلەمان بۆ (9) کورسی پەرلەمانی زیاد کرد. لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی (2018)ی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بزوتنەوەی گۆڕان بەشداریکرد، بەڵام بەهۆی ئەو رێژە زۆرە ساختەکاری و تەزویرە بەرنامە بۆ داڕێژاوەی لەتەواوی پرۆسەکەدا ئەنجامدرا بزوتنەوەی گۆڕان وەک یەکەم حیزب لەسەر ئاستی عێراق تەواوی پرۆسەکەی رەتکردەوەو پرۆسەکەی لەسەرانسەری عێراق خستە ژێر پرسیارەوە، گۆڕان لە پەرلەمان و حکومەتی عێراق هەوڵەکانی خستەگەر بۆ ئاشکراکردنی ئەو ساختەکارییەی لە پرۆسەکەدا ئەنجامدراوە، لە ئێستاشدا هەوڵەکانی لێکۆڵینەوە لەو چوارچێوەیەدا بەردەوامیان هەیە.

لەسەر ئاستی ئەنجومەنی پارێزگاکانیش، لە هەڵبژاردنی پارێزگاکان کە لە (30)ی نیسانی (2014) ئەنجامدرا، بزوتنەوەی گۆڕان لە سلێمانی (359.600) دەنگی بەدەستهێنا کە بەرامبەر بو بە  (12) کورسی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی، سەرۆکی لیستەکەشی (241) هه‌زار و (241) ده‌نگی بەدەستهێناو له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێمی كوردستان یه‌كه‌م کاندیدبو کە ئەو رێژە زۆرەی دەنگی بەدستهێنا. لە پارێزگای هەولێر بزوتنەوەی گۆڕان (108.1007) دەنگی بەدەستهێناو بوە خاوەنی چوار کورسی، لەپارێزگای دهۆکیش (22.855) دەنگی بەدەستهێنا، بەرامبەر یەک کورسی ئەنجومەنی پارێزگا.

گۆڕان: مۆدێلی حیزبی و پەیکەرەی بڕیاردان
بزوتنەوەی گۆڕان لە سەرەتای دروستبونییەوە مۆدێلێكی نوێی كاری رێكخراوەیی‌و سیاسی هێنایە كایەوە، یەكێك لەو خاڵانەی مۆدێلی گۆڕانی جیاکردەوە لەمۆدێلی حیزبەکانی دیکە بریتی بو لە پەیکەری رێکخراوەی و پرسی بڕیاردان لەناو گۆڕاندا.

سیستمی رێکخراوەیی و پەیکەرەی بڕیاردان لەناو بزوتنەوەی گۆڕان، بەپێی دەستوری ناوخۆیی بزوتنەوەکە بە کۆدەنگی و دەستەجەمعییە، هاوکات لەنێو گۆڕاندا چەندین ئۆرگان هەیە بۆ گەڵاڵەکردن و دروستکردنی بڕیار لەسەر پرسە ناوخۆیی و نیشتیمانییەکان.

لەناو حیزبەكانی دیكەدا بڕیار لە دەستی كەسێك یان گروپێك یاخود بنەماڵەیەكدایە، گۆڕان كۆتایی بەم شێوازە هێناوە و لە ماوەی تەمەنیدا سەرجەم بڕیارەكانی ئەم بزوتنەوەیە بە كۆدەنگ یاخود بە دەستەجەمیعی دراون.

بزوتنەوەی گۆڕان خاوەنی چەندین ئۆرگانە كە بە پێی پەیڕەوی ناوخۆ دەسەڵات‌و ئەركی سەرجەم ئۆرگانەكان دیاریكراوە، پەیكەری رێكخراوەی بزوتنەوەی گۆڕانپێک هاتوە لە  (هەڵسوڕاو و پشتیوان، بازنە، رایەڵە، ئەنجومەنی قەزا، رەوەندی كوردی، جڤاتی گشتی ، جڤاتی نیشتمانی و خانەی ڕاپەڕاندن).  جڤاتی نیشتیمانی بەرزترین دەسەڵاتە لەنێوان دو هەڵبژاردندا، هاوکات دامەزراوەی سەركردایەتی بوارەكانی كاری سیاسی، رێكخراوەیی، كارگێڕی، دارایی‌و میدیایی بزوتنەوەی گۆڕانە.

پرسەكان لەناو بزوتنەوەی گۆڕاندا بەم ئۆرگان ‌و ئەنجومەنانەدا تێدەپەڕن تا دەگەنە لای جڤاتی نیشتمانی لەوێ‌ بڕیاری یەكلاكەرەوە دەدرێت.
بزوتنەوەی گۆڕان نەك هەر لەناوخۆیدا كار بۆ ئەوە دەكات كە بڕیار‌و دەسەڵاتەكان لە دەستی یەك كەسدا نەبێت، بەڵكو لە سیستمی حكومڕانیشدا كاری بۆ ئەوە كردوە دەسەڵاتەكان لە دەستی كەسێك ‌و بنەماڵەیەكدا كۆ نەبنەوە، هەر بۆیە لە ماوەی رابردوشدا پێداگربوە لەسەر ئەوەی سیستمی سیاسی لە كوردستاندا پەرلەمانی بێت نەك سەرۆكایەتی.
دەربارەی پێکهاتەو فۆرم و هەرەمی حیزبی بزوتنەوەی گۆڕان رەوانشاد (نه‌وشیروان مستەفا) دامەزرێنەر و یەکەمین رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان دەڵێت "ئێمه‌ به‌ هیچ جۆرێك ئه‌زمونی‌ حیزبه‌ ستالینییه‌كان دوباره‌ ناكه‌ینه‌وه‌، حیزبی‌ هه‌ره‌می‌ دروستناكه‌ین‌و به‌ نیازنین لاسایی‌ ئه‌و حیزبه‌ ته‌قلیدیانه‌ بكه‌ینه‌وه‌ كه‌ له‌ كوردستاندا حیزبایه‌تیان كردوه‌ به‌ سه‌رچاوه‌ی‌ ژیان بۆ موچه‌خۆر‌و كردویانه‌ به‌ ئامرازێك بۆ ئه‌وه‌ی‌ خه‌ڵك ناچاربكه‌ن له‌گه‌ڵیاندابێت، له‌ كوردستاندا حیزبه‌ سیاسییه‌كان ئێستا له‌م زه‌مانه‌دا ته‌جنیدی‌ ئیجباری‌ عه‌سكه‌ری‌ نه‌ماوه‌ جاران هه‌رچی‌ ته‌مه‌نی‌ بگه‌یشتایه‌ته‌ (18) ساڵ‌ ناچاربو ببێته‌ سه‌رباز، ئێستا له‌ جیاتی‌ ته‌جنیدی‌ ئیجباری‌ عه‌سكه‌ری‌، ته‌جنیدی‌ ئیجباری‌ سیاسیی‌ هه‌یه‌. ئێمه‌ دژی‌ ئه‌و سه‌ره‌تایه‌ین‌و پێمانوایه‌ سه‌رده‌می‌ حیزبه‌ ستالینییه‌كان به‌سه‌رچوه‌. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ به‌سه‌رچوه‌ كه‌ تۆ هه‌وڵبده‌یت له‌سه‌ر شێوه‌ی‌ سوپایه‌ك حیزبێكی‌ سیاسیی‌ دروستبكه‌یت له‌ هه‌مو كون‌و قوژبن‌و كۆڵانێكدا باره‌گات هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی‌ كۆنتڕۆڵی‌ كۆمه‌ڵگه‌ بكه‌ی‌‌و له‌و رێگه‌یه‌وه‌ له‌شكرێك له‌ موچه‌خۆری‌ بێئیش له‌ناو باره‌گاكانی‌ خۆتدا كۆبكه‌یته‌وه‌ ئێمه‌ ئه‌و ئه‌زمونه‌ دوباره‌ ناكه‌ینه‌وه. ئێمه‌ ئومێدمانوایه‌ كه‌ ئه‌زمونێكی‌ تازه‌ بهێنینه‌ناو كوردستانی‌ عێراقه‌وه‌ كه‌ ببێت به‌ جێگه‌ی‌ په‌سه‌ندكردنی‌ كۆمه‌ڵانی‌ خه‌ڵك، خه‌ڵك كاری‌ سیاسیش بكات‌و له‌هه‌مانكاتدا پیشه‌ی‌ تایبه‌تی‌ خۆیشی‌ هه‌بێت سه‌رچاوه‌ی‌ ژیانی‌ تایبه‌تی خۆی‌ هه‌بێت". هاوکات دەشڵێت" ئێمه‌ ئێستا شێوه‌یه‌كی تازه‌ی رێكخراوه‌ییمان ده‌ستپێكردوه‌، هه‌وڵده‌ده‌ین ئه‌م حیزبه‌ مه‌سره‌فی كه‌م بێت‌و به‌رهه‌می زۆر بێت هه‌وڵده‌ده‌ین ئه‌م حیزبه‌ باره‌گای كه‌م بێت، به‌ڵام په‌ل‌وپۆو رایه‌ڵی فراوانی‌ هه‌بێت هه‌وڵده‌ده‌ین ئه‌م حیزبه‌ موچه‌خۆری زۆر كه‌می‌ هه‌بێت، به‌ڵام فراوانترین په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ‌ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكدا ببێت، هه‌وڵده‌ده‌ین ئه‌م حیزبه‌ كاروباره‌كانی هه‌موی رۆشن بێت شه‌فاف بێت سه‌ركردایه‌تییه‌كه‌ی شه‌فاف بێت سه‌ركردایه‌تییه‌ فه‌رعییه‌كانی شه‌فاف بێت كاروباره‌كانی شه‌فاف بێت‌و خه‌ڵك بیبینێت‌و خه‌ڵك ئاگادار بێت‌و خه‌ڵك خۆیان به‌شدار بن له‌ كاروباره‌كانیدا".

لەسەر ئەم بنەمایە کاری حیزبایەتی لەناو بزوتنەوەی گۆڕاندا تەواو پێچەوانەی کاری حیزبایەتیە لەناو حیزبە شمولی و دەسەڵاتدارەکانی کوردستان، لەحیزبە تەقلیدییەکاندا حیزبایەتی بەسەر کاست و گروپ و کۆمەڵەی جیاوازدا دابەشبوە و گروپی سەرکردایەتی رازی نابێت بە ئاستێکی کەمتر، بەڵام لەناو بزوتنەوەی گۆڕاندا دۆخەکە پێچەوانەیەو بەردەوام پۆستەکان و کەسەکان دەگۆڕدرێن و هەیکەلی رێکخراوەیی گۆڕان رێگەنادات بە دروستبونی کاست و کۆمەڵەو گروپی سیاسی.

رەوانشاد (نەوشیروان مستەفا) لەم بارەیەوە دەڵێت: مۆدێلی حیزبی شمولی و حیزبی عه‌مودی كه‌ لاساییكردنه‌وه‌ی حیزبه‌ شیوعیه‌كانی ئه‌وروپای شه‌رقی بو له‌ كوردستانی عێراق به‌سه‌رچوه‌، وه‌كو چۆن له‌ شوێنانی تری دنیا به‌سه‌رچوه‌، له‌ قۆناغی شۆڕشی چه‌كدار و شه‌ڕی عه‌سابات و ته‌نزیماتی سڕی ئه‌و حیزبانه‌ باوی هه‌بێت، ئه‌و جۆره‌ حیزبانه‌ جۆرێكه‌ له‌ جه‌یش، وه‌كو چۆن جه‌یش ته‌جنیدی عه‌سكه‌ریان هه‌یه‌، هه‌یئه‌تی ئه‌ركانی هه‌یه‌، فه‌یله‌قی هه‌یه‌ فیرقه‌ی هه‌یه‌، لیوای هه‌یه‌ فه‌وجی هه‌یه‌، به‌هه‌مانشێوه‌ ئه‌م حیزبه‌ نه‌ریتوانانه‌ی كوردستانیش مه‌كته‌بی سیاسیان هه‌یه‌ كه‌ جێگای هه‌یئه‌تی ئه‌ركانی گرتوه‌ته‌وه‌، لق و مه‌ڵه‌به‌ند و مه‌كته‌ب و ئه‌وانه‌یان هه‌یه‌ كه‌ جێگای فه‌یله‌قه‌كان ده‌گرێته‌وه‌، كۆمیته‌ و ناوچه‌كانیان جێگای لیوا و فه‌وج و ئه‌وانه‌ ده‌گرێته‌وه‌، ئه‌مانه‌ ته‌جنیدی سیاسی ده‌كه‌ن له‌ بری ته‌جنیدی عه‌سكه‌ری، له‌به‌ر ئه‌وه‌ پێمانوایه‌ ته‌مه‌نی ئه‌م مۆدێله‌ به‌سه‌رچوه‌، مۆدێلی زۆر هه‌یه‌ له‌ دنیادا بۆ رێكخستنی حیزبی سیاسی، له‌وانه‌ مۆدێلی حیزبی په‌رله‌مانی، ئێمه‌ مۆدێلی حیزبی په‌رله‌مانیمان هه‌ڵبژاردوه"‌. کاک نەوشیروان دەشڵێت "حیزبه‌کانی کوردستان چونکه‌ له‌ هه‌لومه‌رجێکی سه‌ختی خه‌باتی ژێرزه‌مینی و خه‌باتی چه‌کداری خوێناوی‌دا له‌ دایک بون و دامه‌زراون و گه‌شه‌یان کردوه‌، رێکخستنه‌کانی خۆیان به‌ پێ‌ی سه‌ره‌تا رێکخراوه‌یی و سیاسی و له‌ سه‌ر شێوه‌ی حیزبه‌ شیوعیه‌کانی یه‌کێتی سۆڤێتی جاران دامه‌زراندوه‌ وه‌ ئه‌گه‌ر وا نه‌بونایه‌ به‌رگه‌ی په‌لاماری ده‌سه‌ڵاتی داگیرکه‌ریان نه‌ئه‌گرت. بۆیه په‌یکه‌ره‌ی رێکخراوه‌یی حیزب که‌‌ له‌ شانه‌وه‌ ده‌س پێ ئه‌کا تا ئه‌گاته‌ مه‌کته‌بی سیاسی زۆرتر له‌ په‌یکه‌ره‌ی رێکخراوه‌یی له‌شکر و سوپا و جه‌یش ئه‌چێ تا حیزبی پارله‌مانی".

کاک نەوشیروان دەربارەی تایبەتمەندی لەسەر ئاستی رێکخستنەکانی گۆڕان دەڵێت" ره‌نگه‌ دو تایبه‌تمه‌ندیمان هه‌بێت جیاوازمان بكات له‌ حیزبه‌ ته‌قلیدییه‌كان، یه‌كێكیان ئه‌وه‌یه‌: ئێمه‌ هه‌وڵمانداوه‌ ئه‌وه‌نده‌ی مومكین بێت ده‌سه‌ڵاته‌كان دابه‌ش بكه‌ین به‌سه‌ر شاره‌كاندا، واتا هه‌مو شارێك كه‌سایه‌تیی تایبه‌تی خۆی هه‌بێت، ده‌سه‌ڵاتی تایبه‌تی خۆی هه‌بێت، ته‌نانه‌ت بازنه‌كانیش جۆرێك له‌ كه‌سایه‌تی‌و ده‌سه‌ڵاتی تایبه‌تی خۆیان هه‌بێت، واتا دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵات به‌شێوه‌یه‌كی ئاسۆیی به‌سه‌ر ئۆرگانه‌كانی ئه‌م رێكخراوه‌، ئه‌وه‌ یه‌كێكه‌ له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئێمه‌، له‌مه‌ش گرنگتر ئێمه‌ هه‌وڵمانداوه‌ له‌م رێكخستنه‌ تازه‌یه‌دا جۆرێك له‌ سیستمی كاركردنی رێكخراوه‌یی بێنینه‌ كایه‌وه‌، كه‌ هه‌میشه‌‌و له‌هه‌مو كۆنگره‌یه‌كدا قابیلـی‌ تازه‌بونه‌وه‌ بێت، واتا ئێمه‌ نایكه‌ین به‌حیزبـی‌ كۆمه‌ڵێك كادیری پیشه‌یی، كه‌ هیچ ئیشوكارێكیان نه‌بێت غه‌یری حیزبایه‌تی، ئه‌و سیستمی كاره‌ی كه‌ ئیشی پێده‌كه‌ین، ئێمه‌ ئومێدمان وایه‌ كه‌ سیستمێك بێت هه‌میشه‌ تازه‌بونه‌وه‌ی تیاببێت".

یەکێک لە جیاوازییە گرنگەکانی بزوتنەوەی گۆڕان لەوەدایە، کە بەرپرسانی بزوتنەوەکە لەبنی هەرەمەوە بۆ سەری هەرەم دەستپێدەکات، واتە کاستی دەستڕۆشتوی ناو حیزب بەرپرسەکان دیاری ناکەن و بیسەپێنن بەسەر کاستی خوارەوەدا، بەڵکو یەکەم هەڵبژاردن بازنەکانە و دواتر ئەنجومەنی شار و دواتریش بە پلەبەندی دەگاتە چڤاتی نیشتیمانی، ئەوەش پێچەوانەی ئەو سیاسەتانەیە کە حیزبە شمولییەکان دایانهێناوە و سەرکردایەتی لە سەرەوە دیاریدەکرێت و دواتر بەسەر لق و مەڵبەندەکاندا دەسەپێنرێت.

خاڵێکی دیکەی جیاوازی گۆڕان لە پارت و حیزبە تەقلیدییەکانی کوردستان و ناوچەکە بریتیە لە فرەرەنگی و فرەیی لە جیاوازی ئایدۆلۆژیاو بیروباوەر نه‌وشیروان مسته‌فا لەم بارەوە دەڵێت"به‌ڵێ‌ ئه‌وه‌ یه‌كێكه‌ له‌ شانازییه‌كانی ئێمه‌ من زۆر به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ ده‌ڵێم، كه‌ له‌ناو ئێمه‌ بیرو بۆچونی جیاواز هه‌یه‌، ئایدیۆلۆژی جیاواز هاتوه‌و ئێمه‌ پێمان وایه‌؛ حیزبی تاك ئایدیۆلۆژی سه‌رده‌مه‌كه‌ی تێپه‌ڕیوه‌ به‌ تایبه‌تی له‌ قۆناغی ئێستای كوردستانی عێراقدا كۆمه‌ڵێك ئامانجی هاوبه‌ش هه‌یه‌، كه‌ توێژه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ جیاوازه‌كان كۆده‌كاته‌وه‌و كۆمه‌ڵێك ئامانجی هاوبه‌ش هه‌یه‌ سه‌ره‌ڕای جیاوازی بیرو بۆچونی سیاسیی‌ جیاواز سه‌ره‌ڕای ئایدیولۆژی جیاواز سه‌ره‌ڕای جیاوازی ناوچه‌یی سه‌ره‌ڕای هه‌موی ئه‌وانه‌ كۆمه‌ڵێك ئامانجی هاوبه‌ش هه‌یه‌، كه‌ ئێمه‌ ده‌توانین له‌ ده‌وری كۆببینه‌وه‌ له‌ سه‌روی هه‌مویانه‌وه‌ مه‌سه‌له‌ی عه‌داله‌تی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌یه‌ مه‌سه‌له‌ی جیاكردنه‌وه‌ی حیزبه‌ له‌ حكومه‌ت، مه‌سه‌له‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ چه‌مكی هاوڵاتی بون دور له‌ ئینتیمای حیزبی بهێنینه‌وه‌ بۆ ناو كوردستانی عێراق‌و مافی مرۆڤ مه‌حه‌لی ره‌خساندنی‌ هه‌لی یه‌كسان بۆ هه‌مو هاوڵاتیان‌و مه‌سه‌له‌ی دیموكراسیی‌و مه‌سه‌له‌ی فره‌یی ئه‌مجۆره‌ شتانه‌ ئه‌مه‌ شتی‌ هاوبه‌شه‌ له‌ به‌ینی هه‌مو ئه‌و بیروبۆچونه‌ ره‌نگاوڕه‌نگانه‌ ئه‌و په‌ڵكه‌زێرینه‌یه‌یه‌ی‌، كه‌ ئه‌و برایه‌ باسی كردوه‌و ئێمه‌ ئومێدمان وایه‌ تا ماوه‌یه‌كی درێژتریش ئێمه‌ ده‌توانین له‌ كوردستانی عێراقدا به‌و په‌لكه‌ زێرینه‌ییه‌ درێژه‌ به‌ كارو خه‌بات‌و تێكۆشانی خۆمان بده‌ین".

گۆڕان وەک نوێترین مۆدێلی سیاسی
25ی تەمموزی 2009، وەرچەرخانێکی گرنگی مێژوی بو لەسەر ئاستی گۆرەپانی سیاسی لە هەرێمی کوردستاندا، ئەوەش بەهۆی دروستبونی یەکەم بزوتنەوەی ئۆپۆزسیۆنی جەماوەری لەژێر ناوی (بزوتنەوەی گۆڕان)دا، گۆڕان بزوتنەوەیەکی جەماوەری و رێکخراوێکی سیاسی بو کە لەسەر بنەمای خەباتی مەدەنی و هەوڵدان بۆ چەسپاندنی بنەماکانی دیموکراسی هاتە ئاراوە. بزوتنەوەی گۆڕان وەک حیزبێکی دەنگدەر و بێ ئایدۆلۆژیا خۆی بەیان کرد، دروشمی سەرەکی بزوتنەوەی گۆڕان بریتی بو لە بنبڕکردنی گەندەڵی و هێنانەدی یەکسانی و دادی کۆمەڵایەتی، لەگەڵ کارکردن بۆ جیاکردنەوەی دەستی حیزب لە حکومەت و سەربەخۆکردنی هەرسێ دەسەڵاتی (تەشریعی و تەنفیزی و قەزائی)، لەگەڵ گۆڕینی سیستەمی حوکمڕانی لەهەرێمی کوردستان بۆ سیستەمێکی پەرلەمانی هاوشێوەی بەغدا.

بزوتنەوەی گۆڕان لە هەلومەرجێکدا دروستبو، کە خەڵکی هەرێمی کوردستان بەدەست گەندەڵی و نادادی کۆمەڵایەتی دەیانناڵاند، هاوڵاتیانی هەرێم بەدوای چەترێکدا دەگەڕان کە ببێتە سایەیەک بۆ گێرانەوەی ماف و گەیاندنی دەنگی ناڕەزایەتیان بە دەسەڵات.

لە دوای راپەرینەکەی 1991ەوە بۆ یەکەم جار بو بزوتنەوەیەکی سیاسی چارەنوسی سیاسی خۆی وابەستەی دەنگی دەنگدەران بکات و پشت بە نارەزایەتیەکانی جەماوەر ببەستێ بۆ بەشداریکردن لە کارو چالاکی سیاسی، بەبێ بەکارهێنانی وەلائی حیزبی و ئایدۆلۆژی و بە بێ پەنابردنە بەر میکانیزمی ترس و تۆقاندن و بەخشینەوەی پارە. لەلایەکی دیکەوە گۆڕان ده‌رگای‌ واقعێكی‌ سیاسی‌ نوێی‌ له‌ كوردستاندا كرده‌وه، ئەویش هێنانە ئارای مۆدێلی ئۆپۆزسیۆن و پەنابردنە بەر خەباتی مه‌ده‌نی ئاشتیانە‌ له‌پێناو چاكسازی‌ و گۆڕانكاریدا، له‌وانه‌یه‌ ته‌نها ئه‌مه‌ به‌س بێت بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی رۆڵی‌ ئیجابیانه‌ی‌‌ گۆڕان له‌ به‌هێزكردنی‌ ئه‌و جۆره‌ خه‌باته‌ لە هەرێمی کوردستاندا، سه‌رباری‌ سه‌ختی‌ و دژواری‌ قۆناغه‌كه‌. رەوانشاد (کاک نه‌وشیروان) لەبارەی جیاوازی ئەزمونی گۆڕان و پەنابردن بۆ شێوازێكی نوێی خەبات لە کاری سیاسی و حیزبایەتیدا دەڵێت "یه‌كێك له‌گرنگترین ئه‌و ئه‌زمونانه‌ی كه‌ ئێمه‌ ئێستا تاقیده‌كه‌ینه‌وه‌و دامان هێناوه‌، ئه‌زمونی دانانی چه‌ك‌و هه‌ڵگرتنی دروشمی سیاسییه‌، ئێمه‌ جوڵانه‌وه‌كه‌مان له‌ باتی ئه‌وه‌ی به‌ تفه‌نگ شه‌ڕ بكات‌و له‌ باتی ئه‌وه‌ی له‌كاتی ناكۆكیدا په‌ناو ئیحتیكام بۆ چه‌ك به‌رێت، په‌نای‌ بۆ ده‌نگدان‌و بۆ قسه‌كردن بردوه‌، بۆ یه‌كه‌مینجاره‌ له‌مێژوی تازه‌ی میلله‌ته‌كه‌ماندا، ئێمه‌ موعاره‌زه‌یه‌كی مه‌ده‌نیمان له‌چوارچێوه‌ی  قانونه‌كانی هه‌رێمی كوردستاندا هێناوه‌ته‌ كایه‌وه‌ كه‌ ده‌وری خۆیان به‌شێوه‌یه‌كی زۆر باش ده‌بینن له‌ ئاشكراكردنی ئه‌و شتانه‌ی كه‌ پێویسته‌ میلله‌ته‌كه‌مان بیزانن، من پێموایه‌، به‌ته‌نیا ئه‌و سه‌روه‌رییه‌ باس بكه‌ین، ئه‌و داهێنانه‌ باس بكه‌ین، پێموایه‌، ئه‌وه‌ شتێكی تازه‌یه‌ له‌جوڵانه‌وه‌ی كورددا، ئێوه‌ خۆتان ده‌زانن كه‌ كورد به‌ده‌ست شه‌ڕی ناوخۆوه‌ چه‌ند توشی ده‌ردو نه‌هامه‌تی‌ بوه‌، بۆ یه‌كه‌مینجاره‌ كه‌ وامانكردوه‌، جوڵانه‌وه‌یه‌كی سیاسیی بێته‌ پێشه‌وه‌، به‌بێ‌ به‌كارهێنانی چه‌ك، به‌بێ‌ به‌كارهێنانی زه‌بروزه‌نگ، به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی كه‌ په‌نا به‌رێت بۆ توندوتیژیی، جۆرێك له‌ كاری سیاسیی هێمنانه‌، كاری سیاسیی قانونی، كاری سیاسیی مه‌ده‌نی بێنێته‌ كایه‌وه‌، ئومێدمان وایه‌، ئه‌مه‌ سه‌ره‌تای قۆناغێكی تازه‌ بێت له‌ ژیانی میلله‌ته‌كه‌ماندا".

بزوتنەوەی گۆڕان له‌ هه‌ڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی‌ 25ی‌ ته‌موزی‌ 2009ی هەرێمی کوردستان به‌ لیستێكی‌ سه‌ربه‌خۆ به‌شداریی لە هەڵبژاردنەکان كردو پله‌ی‌ دوه‌می‌ به‌ده‌ستهێناو (25) كورسیی‌ په‌رله‌مانی‌ برده‌وه‌. بزوتنەوەی گۆڕان لەیەکەم وێستگەی ژیانی سیاسی لە کوردستاندا وەک پارتێکی ئۆپۆزسیۆن خۆی ناساند. دەکرێت بزوتنەوەی گۆڕان وەک داهێنەری رەوتی ئۆپۆزسیۆن لە ژیانی سیاسی هەرێمی کوردستان لەدوای راپەرین ناوی بهێنین، لەم قۆناغەشدا رەوتی ئۆپۆزسیۆن و دەستدانە خەبات و کاری مەدەنی په‌ره‌سه‌ندنێكی‌ گه‌وره‌ی‌ به‌خۆوه‌ بینی‌.

سەرباری فشار و هەوڵەکانی (یەکێتی و پارتی) بۆ لاوازکردنی رۆڵی (بزوتنەوەی گۆڕان) و ئۆپۆزسیۆن لەکاری سیاسی و پەرلەمانیدا، بەڵام بزوتنەوەی گۆڕان، توانی رۆڵی بەرچاو و گرنگ ببینێت لەهۆشیارکردنەوەی هاونیشتیمانیانی کوردستان لەوەی کە لە رابردو و بە ئێستاشەوە چی لەم هەرێمەدا دەگوزەرێت. گۆڕان تەنها لەسەر ئاستی شەقام و هۆشیاری هاوڵاتیان کاری نەکرد، بەڵکو بەرەیەکی تری خەباتی سەردەمییانەی دەستپێکرد لەرێگای کاری  پەرلەمانەوە، بەجۆرێک ئەو دامەزراوەیەی لە ئامرازێکی دەستی حیزبەوە گۆڕی بۆ مەیدانی ئاشکراکردن و بە گژداچونەوەی گەندەڵی، لەگەڵ دەرکردنی بڕیار و یاسای گرنگ بۆ فشار خستنە سەر حکومەت بۆ ئاشکراکردنی بودجە و داهاتی هەرێم.

بزوتنەوەی گۆڕان، بەقورساییەکی بەرچاوەوە چوە پەرلەمان و ئەو دەزگایەی کە ساڵانێک هەردو حیزبی دەسەڵاتدار بۆ بە یاساییکردنی کارە نایاساییەکانیان بەکاریاندەهێنا، بو بە دەزگایەکی چالاک بۆ شوێنی روبەڕوبونەوەی مۆدێرنانەی نێوان ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات. یەکەم روبەڕوبونەوەی دیاری فراکسیۆنەکانی ئۆپۆزسیۆن و بەتایبەت فراکسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی کوردستان، شەڕکردن بو لەسەر قوت و بژێوی خەڵک، بەجۆرێک کە پێشتر هیچ دەزگایەکی رەسمی بە پەرلەمانیشەوە، ئاگای لە چۆنێتی خەرجکردنی بودجە نەبو، زۆرینەی خەڵکی ئاسایی هەرێمی کوردستان، ئاشنای دەستەواژەیەک نەبون بە ناوی (بودجە)وە، بەڵام پەرلەمانتارانی گۆڕان لە رێگەی ناڕەزاییەکانیان لە تێپەڕاندنی بودجەدا، وایانکرد کە هاوڵاتیانی کوردستان هۆشیارانەتر مامەڵە لەگەڵ یەکێک لە مافە بنەڕەتییەکانی ژیانیان بکەن، هەرچەندە یەکێتی و پارتی هەوڵیاندا بەبیانوی جیاوازەوە بەهەدەردان لە بودجەدا بکەن و کورتهێنانی دروستکراو بکەن، بەڵام فراکسیۆنی گۆڕان بەپێی توانای خۆی توانی رێگە بە بەشێک لەو بەهەدەردانە بگرێت.

لەلایەکی دیکەوە پەرلەمانتارانی فراکسیۆنی گۆڕان لەگەڵ دەستبەکاربونیان رۆڵی بەرچاویان گێرا، لەگەرانەوەی رۆڵ و شکۆ و پایە بۆ کاری پەرلەمانی لە کایایەی سیاسی هەرێمی کوردستاندا، لە چونە ناو خەڵک و سەردانی مەیدانی بۆ ناوچە جیاوازەکان و داموده‌زگا حكومییه‌كان، بە مەبەستی له‌نزیكه‌وه‌ ئاگاداربون‌ لەكێشه‌و خەمی هاوڵاتیان و به‌دواداچون بۆ كاری‌ فه‌رمانگه‌كان و چاودێری‌ داموده‌زگا حكومییه‌كان.

فراکسیۆنەکانی گۆڕان لەماوەی رابردودا جگە لەوەی کە لە ڕوی یاساییەوە هەوڵیداوە زۆرترین مافەکانی هاوڵاتیانی کوردستان لەناو یاساکانی پەرلەماندا جێبکاتەوە، لەڕوی پشتگیری دەنگی جیاواز و دەنگی شەقامیش رۆڵی کارای هەبو بەهیچ جۆرێک پشتی لە داواکارییەکانی شەقام نەکرد.


بزوتنەوەی گۆڕان و پرسە نیشتمانییەکان
زۆرن ئەو هێزانەی لەماوەی رابردودا بانگەشەی نیشتمانی بون و خەمی نیشتمانیان کردوە بەشێک لە گوتارو قسەی بێکردار، بەڵام کەمن ئەو هێزانەی هەوڵی بێ وچانیان داوە بۆ چەسپاندنی بەنیشتمانیکردنی پرس و بابەتە نیشتمانییەکان و جیاکردنەوەی لە پرسە حیزبییەکان و دورخستنەوەی لە بەرژەوەندییە حزبییەکان.

لە پرۆگرامی سیاسی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان زیاتر لە دەیانجار وشەی "نیشتمان" و "نیشتمانیبون" بە مەبەست و ئاماژەی جیاواز بەکارهاتوە، وەکو؛ به‌نیشتمانیکردنی پرۆسه‌ی دروستکردنی بڕیار، به‌نیشتمانیکردن و به‌ده‌زگاییکردنی په‌یوه‌ندیی نێوان هه‌رێم و حکومەتی فیدراڵ، به‌نیشتمانیکردنی داموده‌زگا سه‌ربازی و ئه‌منیه‌کان، عه‌قیده‌ی نیشتمانی، سامانی نیشتمانی، پلانی نیشتمانی، ئاینده‌ی نیشتمان، داهاتی نیشتمانی، پرۆژه‌ نیشتمانیەکان، قەوارەی نیشتمانی، دامه‌زراندنی ده‌سته‌ی نیشتمانی، سندوقی نیشتمانی، هەڵمەتی نیشتمانی، پرۆژه‌ی نیشتمانی، بودجه‌ی نیشتمانی، به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانی، دروشمی نیشتمانی، دامه‌زراوەی‌ نیشتمانی، بەنیشتمانیکردنی ئاسایش، ناوبانگی نیشتمانی، سازانی نیشتمانی، ئامانجی‌ نیشتمانی، پەیمانی نیشتمانی، كۆدەنگی نیشتمانی، ئیدارەی نیشتمانی، سوپای نیشتمانی، ئاسایشی نیشتمانی، دادگای نیشتمانی، میدیای نیشتمانی، زانكۆی نیشتمانی، بەنیشتمانیکردنی دەسەڵاتەکانی حکومەت و پەرلەمان و دادوەری، بەنیشتمانیکردنی هێزە چەكدارەكان، بەها نیشتمانیەكان، ره‌هه‌ندی نیشتمانی، بەنیشتمانیکردنی دامەزراوە نیشتمانییەکان و ئاینده‌ی نیشتمان... هتد.

ئەم پێگە تایبەتەی نیشتمان و نیشتمانیبون و جەختکردنەوەی لە بەرنامە سیاسییەکەیدا بەڵگەی ئەوەیە، هەر لەسەرەتاوە ئەم بزوتنەوەیە پێناسە و چواچێوەیەکی تایبەتی هەبوەو هەیە بۆ نیشتمان، بێگومان لە چەندین وێستگەی گرنگیشدا لەسەر ئاستی کردار ئەم دیدە ڕەنگی داوەتەوە، لەهەر گۆشەیەکدا بوار هەبوبێت هەوڵی چەسپاندنی بەرنامە سیاسییەکەی خۆی داوە، لەنێویشیاندا بە نیشتمانی کردنی پرس و بابەتە نیشتمانییەکان.


رەنگدانەوەی نیشتمانیبون لەناوخۆی بزوتنەوەکە
بزوتنەوەی گۆڕان لەزۆر ڕوەوە لە هێزەکانی دیکەی هەرێم جیاوازە، بەڵام لەسۆنگەی باوەڕبون بە بازدان بەسەر ئەو بابەتانەی کە پێویستە نیشتمانی بن حیزب خۆی لێ بەدور بگرێت، ئێمە لێرەدا دو نمونە دەهێنینەوە.
یەکەم: مەدەنییەت: بزوتنەوەی گۆڕان هەر لەسەرەتاوە نیەتی ئەوەی هێناوە بزوتنەوەیەکی مەدەنی بێ چەک بێت، ئەم تایبەتمەندییە بزوتنەوەی گۆڕان جیا دەکاتەوە لە هێزەکانی دیکە، بەتایبەتیش پارتی و یەکێتی، لەهێزەکانی دیکەش بەوە جیادەکرێتەوە، کە ئەم بزوتنەوەیە هەر لەسەرەتاوە دەیتوانی هێزێکی چەکداربێت، تەنانەت ئەو کەسایەتیانەی کە چەکداریش بون پێش دروستبونی بزوتنەوەی گۆڕان بون بە کەسی مەدەنی.

دوەم: پەیوەندی دەرەوە: یەکێکی دیکە لەو پرسانەی بزوتنەوەی گۆڕان هەر لەسەرەتاوە باوەڕی وابوە بە جێبهێڵرێت بۆ دام‌ودەزگا و دامەرزاوە نیشتمانییەکانی هەرێمی کوردستان، ئەویش ڕێکخستنی پەیوەندییە دەرەکییەکانە، پێوابوە کە پێویست ناکات حیزب و دامەزراوە نیشتمانییەکان پەیوەندی دەرەکییان هەبێت و نوسینگەو ئۆفیس لە وڵاتانی دەرەوە بکەنەوە، چونکە دەرگا دەکاتەوە لەسەر پێشخستنی بەرژەوەندی حیزبی لەسەر حسابی بەرژەوەندی نیشتمانی.

رەنگدانەوەی نیشتمانیبون لە دەرەوەی بزوتنەوەکەدا
یەكڕیزی دەكرێت بە چەند وشەیەكی تری وەك: (یەكێتی، یەكگرتن...) گوزارشتی لێبكرێت، لەڕوی ماناشەوە مەبەستمان لێی كۆكردنەوەی چەند دراوێكە(معطيات) كە لەژێر كاریگەی بەرژەوەندی تەسكی چەند لایەنێكی سیاسی پەرشوبڵاو بونەتەوە، كە لە بنەڕەتدا لێكدەچن و پێویست وایە لەسەر یەك هێڵ ڕیزبكرێن، ئەویش لەپێناو بەرژەوەندی گشتی لەناوخۆداو پاراستنی ئاسایش و خاكی هەرێم لە مەترسی دەرەكی.

ئەو دراوانەش بریتین لە دراوی (یاسایی و سیاسی و سەربازی)، یەكخستن و كارپێكردنی ئەو دراوانە لە ناوخۆدا لەڕوی یاساییەوە كۆمەڵگەیەكی تەندروست و لەڕوی سیاسییەوە سیستمێكی پێشكەوتو و لەڕوی سەربازییەوە كۆمەڵگەیەكی پارێزراو بەرهەم دەهێنێت. هاوكات و شانبەشانی بەرەو پێشچونی ناوخۆیی هێزێكی ماددی و مەعنەوی دەبەخشێت بە هەرێم بۆ مامەڵەكردنی لەگەڵ دەرەوەی خۆی، ئیدی مامەڵەكردنی بێت لەگەڵ ناوەند یان وڵاتانی دراوسێ و هەرێمی یاخود نێودەوڵەتی، هەروەها بە یەكڕوكردنی ئەو دراوانە بەلایەنی كەمەوە پاڵپشتی بۆ هەرێم ئەوەندە زیاد دەكات، كە بتوانێت ئەو مەسەلانەی پەیوەندیدارن بە بەرژەوەندی هەرێم بە قازانجی خۆی یەكلایی بكاتەوە، تەنانەت ئەگەر ئەو پرسە دامەزراندنی دەوڵەتی كوردیستانیش بێت.

گۆڕان بەرەو دەسەڵات
ئەمە ئەو دروشمە بو کە بزوتنەوەی گۆڕان لەهەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنە پەرلەمانیەکەی (21ی ئەیلولی 2013)دا بەرزیکردەوە، گۆڕان توانی متمانەی زیاتر لە (475) هەزار دەنگدەر بەدەستبهێنێ و (24) کورسی پەرلەمانی بباتەوە.

بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان، بۆ راستكردنه‌وه‌ی‌ باری‌ ناهه‌مواری‌ خه‌ڵك و هێنانەدی دادی کۆمەڵایەتی و خواستی خەڵک دروستبو، هەربۆیە به‌شداریكردنیشی‌ له‌ حكومه‌تدا هه‌ر له‌پێناوی‌ جێبه‌جێكردنی‌ داواكارییه‌كانی‌ کۆمەڵانی خه‌ڵكی‌ كوردستاندا بو.

بەپێی بەرکەوتەی ئەنجامەکانی هەڵبژاردن، لەکابینەی هەشتەمی حکومەتی هەرێمی کوردستان بزوتنەوەی گۆڕان؛ سەرۆکی پەرلەمان، وەزارەتی دارایی، وەزارەتی پێشمەرگە، وەزارەتی ئەوقاف، وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی، دەستەی وەبەرهێنان و بریکاری وەزارەتی ناوخۆی بەردەکەوێت، جگە لەوەش بریاربو بەپێی بەرکەوتەی خۆی رێژەی (24%)ی پۆستە حکومییەکانی تر وەربگرێت، لەگەڵ وەرگرتنی پۆستی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان. بۆ بەڕێوەبردنی ئەرکەکانیشی لە حکومەت و دامەزراوەکاندا، بزوتنەوەی گۆڕان بەرنامەو پلانی تایبەتی خۆی لە رابردودا ئامادەکردبو، بەنمونە دروستکردنی کۆمەڵێک رایەڵەی پیشەیی لەناو گۆراندا، وەک رایەڵەی (مامۆستایان، ئەندازیاران، پزیشکەکان، پارێزەران، پیشەوەرانی ...)، هەروەها دروستکردنی گروپی تایبەت لەرێگای ژورەکانەوە بۆ لێکۆڵینەوە و ئامادەکردنی پرۆژە لەبارەی سیستەمی (پەروەردەو تەندروستی و دادوەری...)، لەگەڵ ئامادەکردنی پرۆژە بۆ وەزارەتەکانی (پێشمەرگە، دارایی، وزەو سامانە سروشتییەکان،  ژینگەو ئاوەدانکردنەوە، ئەوقاف، کشتوکاڵ ...) هەڵسوراو چالاکانی گۆڕان لە سێکتەرە جیاوازەکان لەناو وەزارەت و دامەزراوەکان، هەریەکەیان بەپێی پسپۆری خۆیان بەشداریانکردوە لەدارشتنی سیاسەتی چاکسازی و ئامادەکردنی پرۆژە جیاوازەکان، ئەوەش لەرێگەی دەستپێشخەری و پێشکەشکردنی راوێژ و بیرۆکەی نوێ و دەستنیشانکردنی کەموکوڕییەکان و پێشنیاری چارەسەر بۆیان. تاوەکو دواتر لەڕێی نوێنەرەکانی گۆڕان لە حکومەتدا کاریان لەسەر بکرێت و چارەسەری پێویستیان بۆ بخرێتە رو. رەوانشاد (نەوشیروان مستەفا) لەمیانی دیمانەیەکی کەناڵی کەی ئێن ئێن لەسەروبەندی هەڵبژاردنەکانی 2013 پەرلەمانی کوردستان لەبارەی دروشمی بەرەو دەسەڵات رایگەیاند "لەماوەی چوار ساڵی رابردودا ئێمە کۆمەڵێک رایەڵەی پیشەییمان دروستکردوە لەناو بزوتنەوەی گۆڕاندا، ئەو رایەڵە پیشەییانەی کە لەناو بزوتنەوەی گۆڕاندا دروستکراوە بۆ مونافەسەکردنی رێکخراوە دیموکراتییەکان و بۆ لاساییکردنەوەی حیزبە نەریتوانەکان نییە، بۆ نمونە رایەڵەی مامۆستایان، رایەڵەی ئەندازیاران، رایەڵەی پزیشکەکان، رایەڵەی پارێزەران، رایەڵەی پیشەوەرانی ناو بازاڕ ئەم رایەڵانە کاری سەرەکیان ئەوەیە هەوڵیانداوە لەناو وەزارەتەکاندا یاخود لە شێوەی بەڕێوەبردنی حوکمڕانیدا ئەمانە کەموکوڕیەکانیان چیە بۆ ئەوەی سبەی رۆژ کە بزوتنەوەی گۆڕان دەسەڵاتی گرتە دەست بە ئامادەکارییەوە بچێتە ناو مەسەلەکەوە یانی هاوزەمان لەگەڵ رەخنەگرتندا گروپی تایبەتی دروستکراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە سیستەمی پەروەردە لە سیستەمی تەندروستی لە سیستەمی قەزائی، تەنانەت لە وەزارەتی سامانە سروشتییەکان ئێستا هەر کام لە وەزارەتەکانی لە هەرێمی کوردستاندا هەیە، سبەی رۆژ تەسلیمی پاڵێوراوی بزوتنەوەی گۆڕان بکرێت، ئەزانێت کەموکوڕییەکانی ئەو وەزارەتە چیەو خۆی بۆ ئامادەکردوە بۆ ئەوەی کە بەشێوەیەکی باشتر لەئێستا بەڕێوەبەرێت" دەربارەی بە شداربونی گۆڕان لە دەسەڵاتدا دەڵێت "ئێمه‌ ناچین چه‌ند وه‌زاره‌تێك وه‌ربگرین و چه‌ند وه‌زیرێك بنێرین بۆ ئه‌وێ‌ و چه‌ند كه‌سێك ده‌وڵه‌مه‌ند بكه‌ین، به‌ڵكو ئێمه‌ كه‌ وه‌رمانگرت به‌ وه‌زاره‌ت وه‌ریده‌گرین كه‌ بتوانین ئه‌و پاكێج و به‌رنامه‌چاكسازیانه‌ی‌ هه‌مانه‌ تێیدا جێبه‌جێی‌ بكه‌ین. ئه‌گینا نامانه‌وێت ئێمه‌ له‌ حكومه‌تێكدا به‌شێوه‌یه‌كی‌ شكڵی‌ نیوه‌ناچڵ به‌شداریی‌ بكه‌ین ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ بڵێین به‌شدارین له‌ ده‌سه‌ڵاتدا، ئێمه‌ بۆیه‌ به‌شداری‌ ده‌كه‌ین له‌ ده‌سه‌ڵاتدا، بۆئه‌وه‌ی‌ به‌شێك له‌ به‌رنامه‌كانی‌ خۆمان جێبه‌جێ بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی‌ چاكسازی‌ ریشه‌یی‌ له‌ هه‌ندێك له‌و وه‌زاره‌تانه‌دا بكه‌ین".

ئەم بەرەو پێشچونە لەکاری سیاسی لەسەر دەستی بزوتنەوەیەکی مەدەنی، نیشانەی سەرکەوتنی گۆڕان بو، بەو پێیەی یەکەم جار بو لە هەرێمی کوردستان بزوتنەوەیەکی سیاسی مەدەنی بتوانێ بێ چەک و پارە لەڕێگەی سندوقەکانی دەنگدانەوە هاوکێشەی هێز و دەسەڵاتی سیاسی بگۆڕێت.

هەر لەپێناو چەسپاندنی بەرنامە سیاسییەکەی و بەدیهێنانی بەڵێنەکانی و دەستبەردارنەبون لە پرنسیپەکانی خۆی و ڕێگریکردن لە بەلاڕێدابردنی سیستمی سیاسی و حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستان، دوای ساڵێک و شەش مانگ لەبەشدرای بزوتنەوەی گۆڕان لە حکومەت و پەرلەمان بەبڕیاری مەکتەبی سیاسی حیزێک لە (12ی ئۆکتۆبەری 2015) بزوتنەوەی گۆڕان لە حکومەت دەرکراو وەزیرەکانی نێردرانە ماڵەوەو لە هەمان کاتدا ڕێگە نەدرا سەرۆکی پەرلەمان بچێتەوە سەر کارەکەی خۆی و هێزێکی چەکداری پارتی لە بازگەی پردێ ڕێگەی پێگرد، هۆکاری ئەمەش پەیوەست بو بەبەریەککەوتنی هەڵوێستەکانی گۆران لە حکومەت و پەرلەمان و ڕازی نەبونی گۆڕان بە درێژکردنەوەی ماوەی ویلایەتەکەی سەرۆکی ئەوکاتی هەرێم و سوربون لەسەر گۆرینی سیستەمی سیاسی هەرێمی کوردستان بۆ سیستەمی پەرلەمانی.

لەرابردودا رەوانشاد (نەوشیروان مستەفا) دەربارەی خاڵی سەرەکی ناکۆکیه‌کانی نێوان گۆڕان‌ له‌ گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتی سیاسی (پارتی و یەکێتی) لە وتارێکدا بەناونیشانی (ئێمه‌ و ئه‌وان: ناکۆکیه‌کانمان له‌ سه‌ر چین؟) بەوردی تیشکی خستە سەر ئەو مەسەلانەی کە خاڵی جەوهەری و ناکۆکێ نێوان ئەوان و دەسەڵاتدارانی هەرێمە، کاک نەوشیروان دەڵێ "ناکۆکیەکان به‌ هیچ جۆرێ له‌ سه‌ر شتی شه‌خسی نیه‌ به‌ڵکو له‌ سه‌ر جۆری به‌ڕێوه‌بردنی وڵاته‌که‌یه‌. ئێمه‌ ئه‌مانه‌وێ ده‌ستێوه‌ردانی حیزب - مه‌کته‌به‌کانی و مه‌ڵبه‌نده‌کانی و کۆمیته‌کانی - له‌ کاروباری رۆژانه‌ی داموده‌زگاکانی حکومه‌ت و زانکۆ و دادگا و رێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵی شارستانی دور بخه‌ینه‌وه‌. ئه‌وان ئه‌یانه‌وێ ده‌ستێوه‌ردانی حیزب له‌ کاروباری حکومه‌ت و هه‌مو بواره‌کانی ژیانی رۆژانه‌ی خه‌ڵک دا توندتر بکه‌ن.ئێمه‌ ئه‌مانه‌وێ دادپه‌وه‌ری له‌ دابه‌شکردنی سامانی وڵاته‌که‌دا، له‌ دابه‌شکردنی موچه‌ و زه‌وی و کاروفرماندا، دابین بکرێ.

ئه‌وان ئه‌یانه‌وێ سامانی وڵاته‌که‌ و کاروفرمان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی و زه‌لیلکردنی خه‌ڵک به‌ کار بهێنن. ئێمه‌ ئه‌مانه‌وێ رۆشنی و ئاشکرایی هه‌بێ له‌ کاروباری دارایی و ئابوری و بازرگانی و سیاسی حکومه‌ت دا. ئه‌وان ئه‌یانه‌وێ ئه‌م بابه‌تانه‌ له‌ تاریكی دا به‌ نه‌زانراوی بمێنێته‌وه".

لەرابردو ئێستاشدا واتە لەسەردەمی ئۆپۆزسیۆن بونی گۆڕانەوە بۆ بەشداریکردنی لە دەسەڵاتدا، ئەو خاڵانەی ئاماژەیان پێکرا خاڵی جەوهەری و جیاواز و ناکۆکی نێوان گۆڕان و پارتی و یەکێتی بون، بەو پێیەی پرۆژەی سیاسی گۆڕان و پارتە دەسەڵاتدارەکان لەم کابینەیەی حكومەتی هەرێمدا یەکی نەگرتەوە، دەرئەنجامەکەشی بەو جۆرە شکایەوە کە لە رۆژی (12 ئۆکتۆبەری 2015)دا بینرا. بەڵێ وەک کاک نەوشیروان وتی: ناکۆکیه‌کانی ئێمەو ئەوان له‌ سه‌ر شتی شه‌خسی نییە بەڵكو‌ له‌ سه‌ر فه‌لسه‌فه‌و شێوه‌ی حوکمڕانیه‌؟. سوربونی گۆڕان لەسەر خزمەتی خەڵک و راستکردنەوەی باری لاری حکومرانی و سیستەمی سیاسی بەشداری لە حکومەتی هەرێمی کوردستاندا کرد، بەڵام وابەستەبونی گۆڕان بە ئەجێنداو پرۆژەو بەرنامەکانی و مانەوە لەبەرەی خەڵکدا ئەولەویەت بون، نەک دەستگرتن بە دەسەڵات و وەرگرتنی پلەو پۆست لە حکومەتدا، هەر ئەمەش هۆکاری سەرەکی دورکەوتنەوەی گۆڕان بو لەدەسەڵاتی سیاسی لە هەرێمی کوردستاندا.

گۆڕان لە بەغدا
بزوتنەوەی گۆڕان بۆ یەکەمجار لە هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە ساڵی 2010دا بەشداریکرد، لەم هەڵبژاردنەشدا جارێکی تر دەنگدەران متمانەی خۆیان بە گۆڕان بەخشییەوەو هەشت  کاندیدی بزوتنەوەی گۆڕانیان ناردە پەرلەمانی عێراق.
وەک بەرنامەی سەرەکی گۆڕان، نوێنەرەکانی گۆڕان له‌ په‌رله‌مانی‌ عێراق کاریانکرد بۆ ئەوەی ببن به‌پارێزه‌ر و داكۆكیكه‌ر له‌سه‌ر مافه‌ ده‌ستوریه‌كانی‌ گەلی کورد لە بەغدا.

پەرلەمانتارانی گۆڕان بە هاوکاری و هەماهەنگی پەرلەمانتارانی دیکەی کورد لەماوەی ئەو چوار ساڵەدا نەیانهێشت نەك تەنها یاسایەك، بەڵكو بڕگەیەك لەمادەیەكی یاساییش دژی بەرژەوەندیەكانی خەڵكی كودرستان تێپەڕێت، جگەلەوەش هەندێ لەو یاسایانەی پێشتر دژی بەرژەوەندیەكانی كورد بە گشتی و كەركوك بەتایبەتی دەرچوبون توانیویان، لەو خولەدا هەندێكیان هەڵبوەشێنینەوەو هەمواریان بكەن.

لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی (30ی نیسانی 2014)ی عێراقیشدا، جارێکی تر بزوتنەوەی گۆڕان توانی متمانەی دەنگدەرانی کوردستان بەدەستبهێنێتەوە، بەجۆرێک کە لە شارەکانی سلێمانی و هەولێر و دهۆک و کەرکوک لیستی هەبو، توانی ژمارەی دەنگ و کاندیدەکانی زیادبکات لەچاو خولی پێشودا، لە ئەنجامدا (9) پەرلەمانتاری خۆی گەیاندە پەرلەمانی بەغدا. هاوکات لەم خولەدا گۆران بریاریدا بەشداری بکات لە کابینەی نوێی حکومەتی عێراقدا، ئەوەبو گۆڕان توانی پۆستی جێگری دوەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق وەربگرێت، لەکابینەی حکومەتەکەی عەبادیشدا گۆڕان وەزاراتی کۆچ و کۆچبەرانی وەرگرت، بۆ هەردو پۆستەکەش بزوتنەوەی گۆڕان دو گەنجی بەتوانای بەربژێر کرد، لەماوەی ئەو چوار ساڵەشدا هەردو بەربژێرەکەی گۆڕان لە پۆستی(جێگری سەرۆکی پەرلەمان و وەزارەتی کۆچ و کۆچ بەران) بەشاهێدی هەموان توانیان ئەدایەکی جیاواز و سەرکەوتو پێشکەشبکەن بە بەراورد بە ئەدایی نوێنەرەکانی پێشوی کورد لە بەغدا.

ئاراستەی کارکردنی بزوتنەوەی گۆڕان، كاركردنه‌ به‌ ئاراسته‌ی‌ حیزبێكی‌ مۆدێرن، حیزبێك كه‌ له‌سیستەمێكی‌ دیموكراتیدا كارده‌كات و تیایدا هه‌ڵبژاردن ده‌بێته‌ بنەما، کە داموده‌زگاكانی‌ گۆڕان له‌پێناو ئامانجه‌ گشتیه‌كه‌دا كارده‌كه‌ن و گۆڕان نابێته‌ حیزبێك بۆ خۆی‌ و له‌ناو خۆیدا، به‌ڵكو ده‌بێته‌ حیزبێك بۆ ده‌ره‌وه‌ی‌ خۆی‌ و بۆ كۆمه‌ڵگا.
ئەگەر سەرنجێکی خێرا لە پەیکەری رێکخراوەیی بزوتنەوەی گۆڕان بدەین، دەبینین دەیان گەنج و نەوەی نوێ هاوشانی تێکۆشەرە دێرینەکان ئەرک و بەرپرسیارێتیان پێدراوە، بۆ نمونە بەشێکی زۆری رێکخەری ژورەکان و ئەندامانی جڤات و راگەیاندن و ئۆرگانەکانی لەلایەن گەنجاوە بەڕێوەدەبرێن.

گۆڕان توانیویەتی، چەندین روخساری نوێ، چەندین گەنج و خانمی لێهاتو بهێنێتە پێشەوەو وەک هەڵسوڕاوی تازەی گۆڕان لەسەر هەمو ئاستەکان دەرکەون.
گۆڕان ئەم ئەزمونەی تەنها لەناو حیزبدا تاقی نەکردەوە، ئەوەبو ئەم ئەزمونەی گواستەوە بۆ ناو حکومەت، وەک لەرابردودا بینیمان،  گۆڕان گەنجێکی لێهاتوی کردە سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان. ئەوەش بۆ یەکەمجار بو لە مێژوی هەرێمی کوردستاندا کە گەنجێک پۆستێکی سیادی لەو شێوەیە وەربگرێت، لەسەر بنەمای تواناو لێهاتوی خۆیی و متمانە پێدانی لەلایەن خەڵک و پەرلەمانەوە، نەک لەسەر بنەمای باکگراوندی شەرعیەتی شۆڕشگێڕی و شاخ و نزیکی لە بنەماڵە حوکمڕانەکان.

لەسەر ئاستی پەرلەمانتارانیش، لە (25/7/2009)  گۆڕان وەک نەریتێکی نوێ، ژمارەیەک گەنج و روخساری نوێ و کەسایەتی بەئەزمونی کاندید کردو بونە پەرلەمانتار، بەهەمان شێوە لەخولی ئێستای پەرلەمانی کورستان و هەروەها لە خولی پێشوی پەرلەمانی عێراق و ئەم خولەی ئێستای پەرلەمانیش.
جگە لەوەش، بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی هەرێم کە 30ی نیسانی 2014 ئەنجامدرا، بزوتنەوەی گۆڕان براوەی یەکەم بو لەسلێمانی و (12) کورسی بەدەستهێنا، لە هەولێریش چوار کورسی و لە دهۆکیش بوە خاوەنی کورسییەکی ئەنجومەنی پارێزگا. ئەندامەکانی گۆڕان پێکهاتون لە روخساری نوێ و گەنج و کەسانی ئەکادیمی و بە ئەزمون.

لەسەر ئاستی پۆستەکانی حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستان، بزوتنەوەی گۆڕان بوە سەرمەشق لەداهێنان بۆ دیاریکردنی کاندیدی پۆستە وەزارییەکانی، بەجۆرێک لەکۆی ئەو ئەو پۆستەنایە لەهەرێم و بەغدا وەریگرتن، کاندیدی گەنج و لێوەشاوەی رەوانەی پۆست و وەزارەتەکان کرد.
رەوانشاد نه‌وشیروان مسته‌فا لەبارەی هێنان پێشەوەی گەنجان لەنێو بزوتنەوەی گۆڕان دەڵێت " له‌سه‌ره‌تاوه‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان به‌ڵێنی‌ به‌ خه‌ڵك دا گه‌نج بهێنێته‌ پێشه‌وه‌ بۆئه‌وه‌ی‌ به‌شداری‌ بكه‌ن له‌  بڕیاردانی‌ سیاسی‌ و ژیانی‌ گشتی‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، ئێمه‌ پێمانوایه‌ گه‌نج سه‌رمایه‌یه‌كی‌ گه‌وره‌یه‌ بۆ ئێستا و بۆ داهاتوه‌، پێمانوایه‌ مافی‌ سروشتی‌ خۆیانه‌ له‌ وڵاتێكدا كه‌ ده‌یان هه‌زار كه‌س زانكۆكانیان ته‌واو كردوه‌ به‌شداری‌ بكه‌ن له‌ ده‌زگا جۆراوجۆره‌كان و له‌ ده‌زگای‌ بڕیاردانی‌ سیاسی‌ و ته‌شریعی‌ و جێبه‌جێكردنی‌ قانونه‌كاندا، وه‌ ئێمه‌ پێمانوایه‌ ده‌بێت هه‌لی‌ یه‌كسان بۆ هه‌مو گه‌نجێكی‌ ئه‌م وڵاته‌ سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌  سه‌ر به‌ چ حیزبێكه‌، سه‌ر به‌ چ عه‌شیره‌تێكه‌، سه‌ر به‌ چ ناوچه‌یه‌كه‌، سه‌ر به‌ چ بیروباوه‌ڕێكی‌ سیاسیه‌، سه‌ر به‌ چ دین و مه‌زهه‌بێكه‌، هه‌لی‌ یه‌كسان بۆ هه‌مویان بڕه‌خسێنرێت بۆئه‌وه‌ی‌ له‌ داموده‌زگاكانی‌ حكومه‌ت چ له‌ كه‌رتی‌ گشتیدا بێت وه‌ له‌ داموده‌زگاكانی‌ تر، چ له‌ كه‌رتی‌ تایبه‌ت بێت، هه‌لی‌ یه‌كسان بۆ هه‌مویان بڕه‌خسێنین بێنه‌ پێشه‌وه‌، وه‌ پێمانوایه‌ ئێمه‌ له‌و ماوه‌یه‌ ئه‌و به‌ڵێنه‌ی‌ به‌ خه‌ڵكمان دابو گه‌نج بێنینه‌ پێشه‌وه‌ بۆئه‌وه‌ی‌ به‌شداری‌ بكات له‌ ژیانی‌ سیاسیدا له‌ خۆمانه‌وه‌ ده‌ستمان پێكردوه‌ و له‌ داموده‌زگاكانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕاندا له‌ هه‌ر جێگایه‌كیاندا ببینیت، راسته‌ خه‌ڵكی‌ به‌ته‌مه‌ن و تێكۆشه‌ری‌ دێرینی‌ تێدایه‌، به‌ڵام هه‌وڵمانداوه‌ هیمه‌ت و جۆشوخرۆش و په‌رۆشی‌ گه‌نج له‌گه‌ڵ ته‌جروبه‌ی‌ دێرینه‌كاندا تێكه‌ڵاو بكه‌ین و تائێستا به‌ سه‌ركه‌وتویی‌ ئه‌م كاره‌مان هێناوه‌ و ئومێدیشم وایه‌ له‌ ئاینده‌دا بتوانین ئه‌و به‌ڵێنه‌ی‌ به‌ خه‌ڵكمان دابو جێبه‌جێی‌ بكه‌ین".

جێبەجێکردنی ئەم بەڵێنانە لەبواری عەمەلیدا، سەلماندی کە بزوتنەوەی گۆڕان مۆدێلێکی جیاواز و نوێیە لەداهێنانی کاری سیاسی و حیزبایەتی لە هەرێمی کوردستاندا.
بەم جۆرە بزوتنەوەی گۆڕان لەڕوی داکۆکیکردن لە شەقام و دەنگی ناڕەزای، داکۆکیکردن لە بیروڕای جیاواز و ئازادی رادەربڕین، دنیابینی بۆ گوتاری نیشتیمانی و نەتەوەیی بەدەر لە دروشمی سواو ساختەو بریقەداری نەتەوەیی، لەگەڵ جیاوازی لە شێوازی کاری حیزبی و شۆڕبونەوەی دەسەڵات و رێگەگرتن لە دروستبونی کاستی جیاوازو کردنی گەنج بە داینەمۆی گۆڕانکاری، لەگەڵ پێشکەشکردنی ئەدائی جیاواز لە کاری پەرلەمانی و حکومەتی لە ناوەند و هەرێم، لەگەڵ پابەندبون بە دروشم و بەرنامەو بەڵێنەکانی بە رای گشتی و جەماوەری کوردستان، هەمو ئەمانە هۆکار بون بۆ ئەوەی بزوتنەوەی گۆڕان لە ماوەی نۆ ساڵی تەمەنی سیاسیدا، مۆدێلێکی نوێی لەکاری سیاسی بهێنێتە کوردستان، گۆڕان ئەزمونێکی جیاواز و بێ پێشینە بو لە ئێستاشدا بوەتە هەوێن بۆ هێنانە ئارای ئەزمونی دیکە، مۆدێلێک کە تێیدا حیزب هاوڵاتیانی هەرێمەکەی وەک ئامراز بەکارناهێنێت بۆ گەشتن بە ئامانجە تەسکەکانی حیزبایەتی، بەڵکو حیزب خۆی دەبێتە ئامرازێک بۆ هێنانەکایەی ژیانێکی شایستەتر، کە شایەنی تاکەکانی کۆمەڵگاکەی بێت.

سەرچاوەکان:
-      ئەرشیفی سایتی سبەی
-      سایتی گۆڕان
-      دەستوری ناوخۆی بزوتنەوەی گۆڕان- پەسەندکراوی کۆنگرەی یەکەم
-      پرۆگرامی سیاسی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان- پەسەندکراوی کۆنگرەی یەکەم
26/07/2018
زیاتر...
په‌ڕه‌یله‌ 50
ژماره‌ی بابه‌ت